Azken egunotan entzutetsua izan da Nafarroako hezkuntzan gertatzen ari dena. Nafarroako Hezkuntza Departamentuak ikasle-taldeak murrizteko erabakia hartu du, jaiotze tasaren beherakada dela eta eskoletako matrikulazioen jaitsiera aitzakiatzat hartuta. Horrek datorren ikasturtean ikastetxe publikoek hemeretzi talde gutxiago izatea eta itunpekoek hamalau talde gutxiago izatea eragingo du. Bai, ongi irakurri duzue. Eta politikari profesionalen ika-mikez nazkatuta, ikasle gisa hausnarketa batzuk plazaratu nahi nituzke.
Heziguneak masifikatuta daude eta horrek ikasleon hezkuntza-prozesua nabarmen kaltetzen du. Gainera, urteak dira jada hezkuntza komunitateko talde ezberdinak ratioak jaisteko exijitzen gabiltzala. Bada, horren aurrean, Nafarroako Gobernuak ikasgelak masifikatuta mantentzeko erabakia hartu du, ratioak jaitsi, langile gehiago kontratatu eta ikasle langileon heziketa erdigunean jarri ordez, murrizketak ezarriz, irakasleen soldatak aurreztuz eta, finean, hezkuntzaren gainbeheran sakonduz.
Berriz ere etekin ekonomikoa ikas eta bizi baldintzen gainetik jartzeko hautua hartu du Hezkuntza Departamentuak, azken urteetan ikusten ari garen norabideari jarraiki: estatua gutxi batzuen aberastasuna babesteko gerran eta militarismoan sakontzen ari den bitartean, hezkuntzan, osasungintzan… gero eta gutxiago inbertitzen da.
Hirugarren bide bat posible dela uste dut, lan handia exijitzen duena, baina behingoz langile klasearen interesak erdigunean jarriko dituena eta hezkuntzarako doako sarbide unibertsala bermatuko duena: hezkuntza sistema sozialista
Dena dela, kasu honetan, Carlos Gimeno hezkuntza kontseilariak Nafarroako hezkuntza sistemaren kaskartzean daukan erantzukizun zuzena seinalatu beharra dago. Agintean daramatzan azken zazpi urteetan, hezkuntzaren egoerak okerrera baino ez baitu egin: trabak jarri dizkio D eredu publikoa Nafarroako hegoaldean zabaltzeari, eta hezkuntza komunitateko sektore ugarik egindako eskaera ezberdinei muzin egin die, Lanbide Heziketako eredu dualarekin edota 0-3ko hezitzaileekin ikusi den bezala. Argi geratu da Gimenok era ezin hobean ordezkatzen dituela gaur egun hezkuntza sistema kapitalistak dituen behar eta interesak.
Horren guztiaren aurrean, zein da alternatiba? Ikusi dugu hezkuntzaren gainbeheraren kausa ez dela pertsonala, arrazoiak estrukturalak direla eta hezkuntzak kapitalismoan betetzen dituen funtzioei lotuta daudela, hezkuntza eredu auzi bat dela, alegia. Zentzu horretan, itunpeko ikastetxeak babesteko UPNren proposamena ez da alternatiba bat inondik inora (babestu ezina da), “mal menor”-aren politikek langileok hezkuntzan dugun egoera kaskarra betikotu besterik ez dute egiten. Gainera, ikastolek euskararen transmisioan funtzio garrantzitsua betetzen badute ere, itunpeko ikastetxe sistemak segregazioan eta elitizazioan sakontzen duela uste dut, eta soluzioa ez doala hortik.
Kontrara, hezkuntza eredu publikoa hezkuntza eredu guztiz kapitalista da: konpetentzien metodologiatik hasi, edukitik pasa eta berezkoa duen autoritarismoraino.
Hirugarren bide bat posible dela uste dut, lan handia exijitzen duena, baina behingoz langile klasearen interesak erdigunean jarriko dituena eta hezkuntzarako doako sarbide unibertsala bermatuko duena: hezkuntza sistema sozialista. Milaka kide norabide horretan antolatzen eta borrokatzen ari gara egunez egun eta zu ere murrizketekin, politikarien inoperantziarekin eta zapalduak beti langile klasekoak izatearekin nazkatuta baldin bazaude, borrokara batzeko deia luzatu nahi nizuke. Bertan ikusiko dugu elkar.
Jon Arrondo Irigibel, Ikasle Antolakunde Sozialistako kidea Nafarroan