Open Newswire

San Fermin bezperatan gauden honetan, zezenak (eta idiak) Euskal Herriko festa eta herri-kiroletan duen presentzia handiaz pentsatzen jarri naiz. Entzierro, errekorte, sokamutur, idi-proba eta halakoak nonahi ospatzen dira eta, benetako animaliei trago hori ez pasaraztea erabakitzen den tokietan ere, bizi-bizirik diraute zezen suzkoek, besteak beste. Baina nondik ote dator zezenarekiko tema hori? Gauza jakina da Mediterraneo itsasoaren inguruan antzinatik datozela zezenei lotutako mitoak eta errituak. Zezenketen aurrekaritzat jo daitezkeen irudiak agertu dira, adibidez, Kretako Knossos jauregiko hormetan margotuta, noiz eta K.a. 1450. urte inguruan! Bertan neska-mutil gazteak ikus daitezke zezen baten inguruan jauzika, ausardia eta trebezia erakustaldi moduan, agian. Baina, gure artean ere, oso zaharrak dira animalia horrekiko lotura sinbolikoa erakusten duten elementuak ere. Azken urteetan ikerketa arkeologikoak izan duen garapenari esker, adibide gero eta gehiago ezagutzen ditugu. Ikus ditzagun batzuk. Gure artean ere, oso zaharrak dira animalia horrekiko lotura sinbolikoa erakusten duten elementuak ere. Azken urteetan ikerketa arkeologikoak izan duen garapenari esker, adibide gero eta gehiago ezagutzen ditugu Jupiter eta Lacubeni: zezen beraren bi aurpegi?  Blanca Urgell filologo eta EHUko irakasleari zor diot lehen adibide honen berri eman izana. Uxue herritik gertu, Andre Maria Zuriaren ermitako hormetan txertatuta agertu ziren bi aldaretxo ditugu, III. edo IV. mendean eginak. Halako objektuak oso ohikoak ziren erromatar munduan. Herritarrek jainkoren bati mesedea eskatzeko edo eskerrak emateko egindako eskaintzak ziren. Aurreko aldean inskripzio bat izaten zuten, batzuetan irudiz apaindua; goian, berriz, zulotxo bat izaten zuten, ardoa botatzea edota olioa erretzea bezalako errituak egiteko. Uxueko aldareak oso antzekoak dira. 87 zentimetroko altuera eta 42 zentimetroko lodiera dute eta, albo bakoitzean, zezen irudi bana. Aurrealdeko inskripzioak ere antzekoak dira, latinez idatziak: COELI TESPHORO ET FESTA ET TELESINUS IOVI SACRUM eta COELI TESPHOROS ET FESTA ET TELESINUS LACVBEGI EX VOTO Hortaz, bi aldareek eskaintzaile berberak dauzkate: Kelio Telesforo, Festa eta Telesino izeneko hiru lagun, esklabuak izandakoak agian. Alde nagusia jainkoen izenetan dago. Lehena, Iovi, Iuppiter izenaren forma datiboa da latinez. Ez dago misteriorik hor; Erromako panteoiko jainko nagusia zen Jupiter, Zeus grekoaren baliokidea, eta hari eskaini zioten hiru lagunek lehen aldarea. Bigarrena, aldiz, misteriotsuagoa da. Lacubegi izena inskripzio horretan baino ez da agertu, baina argi dago jainko bati dagokiola. Hortaz, adituek uste dute baskoien jainko bat izango zela eta, agian, euskaratik interpreta litekeela: 2025ean Berrian argitaratutako zutabe batean, laku+begi edo laku+behi formak proposatu zituen Urgellek, azken hori aldarean bertan irudikatuta agertzen diren zezenak kontutan hartuta noski. Laku osagaiak badu bere mamia ―Uxuen bertan badira Laku eta Lakubeli izeneko bi paraje―, baina, hemen, balizko behi horri erreparatuko diogu. Izan ere, idia oso animalia garrantzitsua zen Jupiter jainkoari lotutako sinbolismoan; animalia horren forma hartu zuen jainkoak Europa bahitu nahi izan zuenean eta, festa zibiko handietan ere, animalia horren sakrifizioak eskaintzen zitzaizkion. Galdera berez dator, bada: Kelio Telesforo, Festa eta Telesino libertoentzat jainko berbera ote ziren Jupiter eta Lacubegi? Hala balitz, erlijio baskoiaren eta erromatarraren arteko hibridazio edo sinkretismo fenomeno baten aurrean geundeke, erromanizazioak toki bakoitzean har zitzakeen forma ugarien lekuko. Lacubegi jainko baskoiari eskainitako aldarea. Uxue (Nafarroa). Nafarroako Museoa. Zezen-aldareak Zibeles jainkosaen omenez Nafarroan bertan, Arellanon dugu beste adibide eder bat: Musen villa izeneko aztarnategi arkeologikoa, museo bihurtuta eta bisitagarri dagoena. Erromatar inperioaren hasieran sortu zen, K.o. I. mendean, aldi berean nekazaritza ustiategi eta aristokrata lurjabe baten luxuzko etxebizitza funtzioak zituela. Hala ere, 275. urte inguruan villa osorik erre zen. Garai nahasia zen, erromatar inperioa krisi politiko-militar betean murgilduta zegoelako, eta hogeita hamar urtez lekua abandonatuta gelditu zen. Ekialdetik iritsitako sinesmen misterikoa zen eta iniziatuek bakarrik zuten errituetan parte hartzeko aukera. Horien artean zegoen, hain zuzen ere, 'taurobolium' delakoa, hots, zezenak sakrifikatzea eta haien odoletan bainatzea IV. mendean, aldiz, konplexua goitik behera berritu zuten, luxu handiko bizileku aristokratiko bilakatzeko. Garai horretakoak dira patioak eta aretoak apaintzen dituzten mosaikoak, tartean aztarnategiari izena ematen dion bederatzi musen mosaikoa. Baina badira beste batzuk, ezezagunagoak, garaiko erlijioaren berri ematen dutenak. Hala, jangela erdi-zirkular handi baten lurzoruan Zibeles jainkosaren eta Atis eunukuaren arteko ezkontza irudikatzen da; Ekialde Hurbiletik iritsitako pertsonaia mitologiko paganoak ziren, sinkretismo gero eta konplexuago baten lekukotza ematen dutenak. Bizilekuen ondoan, apur bat banatuta, laukizuzen formako eraikin handi bat ere aurkitu zuten arkeologoek. 377,5 metro koadroko azalera du eta hiru aldetan portikoz inguratuta dago. Espazio horren erdian zezen-buruz apaindutako bi aldare agertu ziren, laukizuzen formako espazio txiki bat mugatuz. Inguru horretan suaren arrasto ugari agertu ziren ―ikatza, gorritutako buztina―, animalia hezur ugarirekin batera; gehienak, idienak. Gunea ikertu duen María Ángeles Mezquíriz arkeologoaren ustez, elementu horiek guztiak Zibeles edo Magna Mater («Ama Handia») jainkosaren kultuarekin erlaziona litezke; ekialdetik iritsitako sinesmen misterikoa zen eta iniziatuek bakarrik zuten errituetan parte hartzeko aukera. Horien artean zegoen, hain zuzen ere, taurobolium delakoa, hots, zezenak sakrifikatzea eta haien odoletan bainatzea. IV. mendearen bukaeran, Teodosio enperadoreak kristautasuna izendatu zuen erlijio ofizial bakar gisa, eremu publikoan gainerako kultuen adierazpen oro debekatuz. Villa pribatu batean kokatuta egonik, erlijio paganoen iraupenean oinarritutako bizimodu aristokratiko klasikoaren azken adibideetakoa izan liteke Arellanokoa. Musen villako aldare taurobolikoa. Arellano (Nafarroa). Nafarroako Museoa. Taurobolioak nonahi? Deigarrienak izanagatik ere, Uxuekoa eta Arellanokoa ez dira adibide bakanak Antzinateko baskoien eta haien bizilagunen artean. Uxuetik oso gertu, Sause herrian (Aragoi), adibidez, hiru adibide agertu dira, eskematiko samarrak, IV. eta V. mendeen artean datatuak. Nerbioi ibaiaren inguruan dugu beste multzo interesgarri bat, bi adibidek osatua. Alde batetik, Elexazar izeneko aztarnategi arkeologikoan (Amurrio, Araba), Juanjo Hidalgo arkeologoak antzeko aldare bat indusi zuen 2011n, etxalde gisa interpretatutako eraikin batean. Gunea III. mendena abandonatu zutela kontutan hartuta, orain arteko adibiderik zaharrenetakoa litzateke. Elexazar aztarnategiko aldare taurobolikoa. Amurrio (Araba). Arabako Arkeologia Museoa. Traslosheros auzoko aldare taurobolikoa. Artzentales (Bizkaia). Bizkaiko Arkeologia Museoa. Beste aldetik, 2018an Traslosheros auzoko hoditeria berritzen ari zirela (Artzentales, Bizkaia), zezen baten irudi eskematikoa zeukan aldare bat agertu zen. Neurri aldetik ere txikiagoa da: 69 cm garai, 32 cm zabal eta 36 cm sakon. Kasu honetan ez dago testuinguru arkeologiko argirik; baina, aurkikuntzaren garrantzia kontutan hartuta, oso litekeena da inguruan aztarnategiren bat egotea, oraindik ikertzeke. Material horiek guztiak kontutan hartuta, pentsatzekoa da zezena sinbolismo handiko animalia izan zela Antzinateko baskoientzat. Zoritxarrez, ez dugu herri horren sinesmenen berri emango digun testurik eta erregistro arkeologikoa urria da momentuz. Baina, ongi pentsatuta, berri ona ere bada hori: arkeologoek lan handia dute oraindik egiteko, eta gai ezezagun baten inguruko ikerketari ekitea baino plazer handiagorik ez dago.

"¿Cuánto tiempo podremos seguir cerrando los ojos? ¿Cuándo fue que decidimos abandonar a los otros seres humanos a su mudable destino, sin inmutarnos para hacer nada que pudiera modificar ese futuro?", escribe Jordi Nieva Fenoll. La entrada La otra chica del napalm se publicó primero en lamarea.com.

Russian media have been reporting on a surge of conflicts at gas stations across the country. The fuel crisis, triggered by Ukrainian drone strikes on Russian oil facilities, has forced people to wait for hours at gas stations. Some drivers try to cut the line, which has at times led to brawls. The situation is compounded by the fact that some stations have taken a liberal interpretation of the requirement to give priority to official vehicles. As a result, local officials in some regions have begun jumping the line, and in Chita, participants in Russia’s invasion of Ukraine and their family members were added to the list of those exempt from waiting. All of this has fueled widespread public anger. Here are just a few of the regions where the fuel shortage has led to conflicts.

Da’awa: Wani mai amfani da shafin X, AKSMILE911, ya yada wani bidiyo inda yayi da’awar cewa dakarun sojan

Da’awa: Wani mai amfani da shafin X, AKSMILE911, ya yada wani bidiyo inda yayi da’awar cewa dakarun sojan

Аднапакаёвая кватэра-студыя знаходзіцца на даху 11-павярховага дома на Савецкіх Пагранічнікаў. Прапанова аб продажы жылля з’явілася на платформе «Юриэлт».  Невялікая кватэра плошчай 29, 4 кв. м. знаходзіцца на тэхнічным паверсе дома па вуліцы Савецкіх Пагранічнікаў, 120. У аб’яве прадавец адзначае, што ў студыі ёсць уласная зашклёная тэраса плошчай 10 кв. м. – з яе адкрываецца від [...]

Bonnie’s story captures experiences that many neurodivergent families are familiar with.

Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико ба Эрон ҳушдор дод, ки агар созиши ниҳоӣ аз тариқи дипломатӣ ба даст наояд, ИМА омода аст зерсохтҳои Эронро дар кутоҳтарин муддат ба таври комил нобуд кунад. Дар вокуниш ба ин изҳороти Трамп, Шӯрои олии амнияти миллии Эрон аз раисҷумҳури Амрико хост, бо Ҷумҳурии исломӣ "мӯҳтарамона" сӯҳбат кунад. Доналд Трамп дар як барнома, ки дар Кохи Сафед баргузор шуд, ба хабарнигорон гуфт, "ба ҳар ҳол, мо пирӯз хоҳем шуд. Ё ба як созиш мерасем ё корро тамом мекунем. Ва...

Визовые центры Словакии в России до первого сентября приостановили прием заявлений на получение шенгенских виз. Об этом сообщает визовый центр BLS International со ссылкой на посольство Словакии. Принимаются только заявки на получение визы для "занятия спортом". В обычном порядке будут выдавать национальные визы для учебы, воссоединения семьи и специальной работы. В Ассоциации туроператоров России (АТОР) заявили, что визовые центры аннулируют запись всем заявителям, которые ранее...

در حالی که ایران چهارمین روز از مراسم گسترده تشییع پیکر علی خامنه‌ای را با حضور جمعیت انبوه و طنین شعارهای «مرگ بر آمریکا» در شهر قم برگزار می‌کند و ابهامات درباره وضعیت سلامتی جانشین او، مجتبی خامنه‌ای، به دلیل غیبتش پس از حمله هوایی همچنان پابرجاست، مقامات ایران تلاش می‌کنند تا در میان تحولات امنیتی منطقه، تصویری از قدرت و وحدت را به نمایش بگذارند؛ در سوی دیگر، وقوع دو انفجار بمب در نزدیکی هتل محل اقامت امانوئل مکرون در دمشق هم‌زمان با دیدار او با رئیس‌جمهوری سوریه، و همچنین حملات موشکی مشکوک به دو نفتکش در سواحل عمان، خاورمیانه را در میان تلاش‌ها برای تثبیت آتش‌بس میان ایران و آمریکا، در وضعیت ملتهب دیپلماتیک و امنیتی قرار داده است.

圍繞7月6日中國發射彈道導彈一事，日本內閣官房長官木原稔在7日的記者會上表示，“中國的軍事動向已經成為我國以及國際社會深刻擔憂的問題。”他並強調：“今後將繼續努力開展信息收集和分析。”同時再次表明，將抓緊推進修改日本《安保三文件》的工作。

围绕7月6日中国发射弹道导弹一事，日本内阁官房长官木原稔在7日的记者会上表示，“中国的军事动向已经成为我国以及国际社会深刻担忧的问题。”他并强调：“今后将继续努力开展信息收集和分析。”同时再次表明，将抓紧推进修改日本《安保三文件》的工作。

Macron, que ya había salido del edificio, llegó este lunes a Siria y es el primer líder europeo que visita Damasco desde que el presidente Bashar al Assad fue derrocado Varios artefactos explosivos han estallado este martes en la capital de Siria, Damasco, cerca de un hotel en el que el presidentre francés, Emmanuel Macron, tenía previsto alojarse durante su visita oficial al país, según ha informado una fuente de seguridad a la agencia Reuters. Testigos consultados por la agencia han confirmado las explosiones. El presidente francés había salido del hotel poco antes de las explosiones en dirección al palacio presidencial, donde mantiene una reunión con el presidente Ahmed al Sharaa, según ha informado un equipo de la agencia AFP en Damasco. Las autoridades han cortado las carreteras cercanas. Macron llego este lunes a Siria y es el primer líder europeo que visita Damasco desde que el presidente Bashar al Assad fue derrocado.

Müəllimlər üçün vahid geyim forması tətbiq olunacaq.

Веднаш може да се забележи дека играта се одвива забавено и играте 3D платформер во којшто нон стоп летате како патка, а истовремено сте во околина која неможе да ве повреди ниту пак е можно да загинете во играта, со цела релаксирачка атмосфера што ја создава самиот дизајн на играта

Илим, жогорку билим берүү жана инновациялар министрлиги 2026–2027-окуу жылына Жалпы республикалык тесттин (ЖРТ) жыйынтыгынын негизинде жогорку кесиптик билим берүү уюмдарына абитуриенттерди тандоо жана кабыл алуу турларынын графигин бекитти. Бул тууралуу мекеме социалдык түйүндөрдөгү баракчасына жарыялады. Кабыл алуу өнөктүгү беш негизги тур менен өткөрүлөт. Биринчи тур 13-июлдан, экинчи тур 20-июлдан, үчүнчү тур 27-июлдан, төртүнчү тур 3-августтан, бешинчи тур 10-августтан башталат. Ар...

Da’awa: Wani shafin Facebook, Spynigeria.NG ya yada labari inda ya nuna wani hoton karamin yaro bisa zargin cewa

Da’awa: Wani shafin Facebook, Spynigeria.NG ya yada labari inda ya nuna wani hoton karamin yaro bisa zargin cewa

The U.S. Small Business Administration is offering disaster loans to residents, businesses and nonprofit organizations affected by Tropical Storm Arthur last month.  The SBA’s announcement follows President Donald Trump’s issuance of a major disaster declaration for four Louisiana parishes: Avoyelles, St. Landry, St. Tammany and Terrebonne. The agency is offering physical damage loans and economic […]

These invasive insects may not be a familiar sight yet, but researchers predict the spotted lanternfly population in Georgia will continue to increase in the coming years, which could spell trouble for the state’s fruit crops.  Elizabeth McCarty, an associate professor at the University of Georgia who studies invasive insects, said the spotted lanternflies thrive […]