Open Newswire

Irale programa (Irakasleen Alfabetatze eta Euskalduntzea) euskal hezkuntza sisteman urte luzez euskararen normalizazioaren zutabe nagusietako bat izan da. Irakasleen hizkuntza gaitasuna hobetzea du helburu, eta horri esker, ikasgeletan euskararen erabilera indartu da eta hezkuntza elebidunaren kalitatea nabarmen hobetu da. Horregatik, Eusko Jaurlaritzak programa desagerrarazteko edo nabarmen murrizteko egin duen proposamena kezka handiz hartu behar da. Proposamena atzerapauso arriskutsua da euskararen normalizazio prozesuan. Iralek ez du funtzio sinboliko hutsa; egitura praktiko eta eraginkorra da irakasleei euskarazko gaitasuna emateko eta mantentzeko. Hezkuntza sisteman, irakasleen hizkuntza maila da ikasleen arrakastaren oinarrietako bat, eta horregatik ezin da egitura hori arin baztertu. Eusko Jaurlaritzak sarritan aipatzen ditu arrazoiak, hala nola eraginkortasuna, kostua eta sistema berrantolatzeko beharra. Hala ere, argudio horiek epe laburreko ikuspegian oinarritzen dira, eta ez dute kontuan hartzen euskararen normalizazioa prozesu luzea eta estrategikoa dela. Epe luzeko ondorioak askoz larriagoak izan daitezke: irakasleen prestakuntza etengabea ahultzea eta ikasgeletan euskararen presentzia murriztea. Ez da soilik hizkuntza ikasteko programa bat, baizik eta euskal identitatearen eta kultur transmisioaren tresna ere bada hezkuntza sistemaren barruan Irale desagertzeak zuzenean eragingo luke irakasleen prestakuntza sisteman. Gaur egun, irakasle askok programari esker lortzen dute euskaraz irakasteko behar duten segurtasuna eta gaitasuna. Tresna hori kenduz gero, arriskua dago desoreka handiak sortu eta hezkuntza elebidunaren kalitatea jaisteko. Bestalde, ezin da ahaztu Iralek duen balio sozial eta kulturala. Ez da soilik hizkuntza ikasteko programa bat, baizik eta euskal identitatearen eta kultur transmisioaren tresna ere bada hezkuntza sistemaren barruan. Horregatik, desagerpena ez litzateke neutroa izango, baizik eta eragin sakona izango luke gizarte osoan. Arazoa ez da Irale existitzen den ala ez, baizik eta nola hobetu daitekeen. Programak eguneraketa behar du, metodologia berriak sartzea eta malgutasun handiagoa ematea, baina betiere oinarrizko helburua mantenduta: irakasleen euskarazko gaitasuna bermatzea. Azken finean, Eusko Jaurlaritzaren proposamenaren aurrean argi esan behar da: Irale ez da desagerrarazi behar, indartu baizik. Sistema bat ez da hobetzen oinarriak kenduta, baizik eta horiek sendotuta eta egokituta. Hezkuntza elebidun sendo bat nahi badugu, ezinbestekoa da irakasleen prestakuntza etengabea bermatzea. Ondorioz, Iraleren desagerpena ez litzateke soilik administrazio erabaki bat izango; euskararen etorkizunean eragin zuzena izango lukeen erabaki estrategikoa izango litzateke. Horregatik, programa hau defendatu eta indartu beharra dago Iralek milaka irakasleren euskalduntzea eta trebatzea ahalbidetu duelako, eta horrek zuzenean eragiten duelako ikasleen hizkuntza gaitasunean eta hezkuntza sistemaren kalitatean. Aritza Urrengoetxea Cordovilla, Lehen Hezkuntzako irakaslea

Noizean behin, eta nire ohituratik urrun, ez baita ohikoa iritzi-artikuluekiko dudan interesa, asteak ematen ditut zutabeak eta artikuluak irakurtzen. Egunero egiten dut, kontrastea bilatzen dut. Emaitza beti bera da, denboran urruneko iritziak ekartzen dizkidate gogora, baina ziurtatzen dute ez ekintzak ez hitzak ez direla uste bezala aldatzen. Hala ere, gaur egungo zenbait egilek uste dute inoiz baino ekarpen handiagoa egin dutela. Joan den "Aste Santu" honetan, Amerikako kontinentean hamarkadak elkarrekin bizitzen daramatzaten lagun zaharrekin bazkaria eta bazkalostekoa partekatzeko zoria izan dut, eta hara "iristen" zaiena eta hemen bizitzea dagokiguna alderatzeko irrikaz egonik, "master" txiki bat izan da guretzat guztiontzat. Euskal diasporatik ez dute beren iritzia aldatu azken hamarkadetan, eta behin euskal lurraldera iritsita, harritu egin naute haien analisiarekin. Gupidagabetzat jotzen dute EAJren jitea Espainiako altzora. Distantziatik ikusita, iruditzen zaie Madrilgo sirenen "txistuak" jasanezinak izatera iritsi direla, eta ondorioz azken amarrak apurtzen ari direla. Han beste ikuspegi bat dute, ez dute "eguneroko" presiorik; horrek hemen errealitatea plano laburretan ikustera bultzatzen du, larrialdiz eta berehalakotasunez tindatuta. Distantziari esker, benetakotik, egiazkotik askoz hurbilago dagoen bide bat marraztu dezakete. Polizia baten basakeria errepresiboak lotura zuzena du beti arduradun politikoek ematen duten permisibitatearekin Izan ere, jelkideen diskurtsoa ez da aldatu azken hamarkadetan, eta ez da aldatzen, ezin duelako. Dela diasporara egiten dituen bisitetan, dagoen lekuan dagoela, "lorpen eta ebidentzia" hanpatuak dira diskurtsoaren oinarriak. Lehen "kupoak" ziren, orain "transferentziak eta estatutuak". Duela hamarkada batzuk, Ibarretxe lehendakariak honakoa esaten zuen: "Nik ez dut independentzia proposatzen, ezta horrelako astakeriarik ere". Geroago, Josu Jon Imaz gipuzkoarrak esaten zuen: "EAJren helburua Espainiako Estatua birsortzea da". Denbora igaro da, eta gaur Pradales lehendakariak eta Aitor Esteban EAJko presidenteak eskaini dute –lotsagorritu gabe–: "Herrialde fidagarri bat eraikitzea eta beste batzuek desegin dezaten eragoztea". Hau da, Charles De Gaulle jeneral frantsesaren mezua ontzat emanez, "edo ni edo kaosa". Ez zait zentzuzkoa iruditzen, beharrezko eztabaidaren ardatza desbideratuko duen eztabaida artifizial bat sortzeko, kontu amaiezinaren eta transferentzien hurbiltasunean sakontzea. Ulertu behar dugu EAJren estrategia ezin hobeto uztartzen dela autodeterminazioaren aurrerabidea geldiarazteko helburu espainolarekin. Esparru horretan hartu behar dugu kontuan Ertzaintza bezalako polizia baten ekintza askoren basakeria. Zorionez –beren baitatik agerian utzi dutenez– ez baita batzuek adierazten duten bezain monolitikoa. Ezin konta ahala adibide aipa daitezke; nork ez du gogoratzen Iñigo Cabacasen heriotza San Mames inguruan, ertzain batek jaurtitako gomazko pilota batek eraginda. Amaia Zabarte andrea aipatuko dut, Anoeta inguruan ertzain batek buruan kolpatu zuen, lurrean zegoela, eta bere antolakuntzako kideek –beste kasu askotan bezala– ezin izan dute identifikatu. Batzuek begi bat galdu dute, beste batzuek barrabil bat galtzeko zoritxarra izan zuten, guztiak modus operandi beraren biktimak. Gaur ez zen hori nire helburua, baina argi dago Polizia horren indarkeriaren biktimen zerrendak, bere maiztasun eta larritasunagatik, bere arduradun politikoek ezkutatzen saiatzen diren zifrak hartzen dituela. Ulertzen dut denbora asko igaro dela, baina beraiek hala eskatuta, diasporako nire lagunei hitz eman nien Josetxo Ibazeta zinegotzi ohiaren aurka Ertzaintzak Donostian izandako ekintza bortitza aipatuko nuela. Ondorioz, saihetsak hautsita eta ornoak hautsita zituela ospitaleratu zuten. Nire lagunen kontakizunak azpimarratzen zuen argazki batzuetan ikusten zen basakeriak eta kaputxadunen koldarkeriak zentzu bat zuela eta baduela. EAJk Madrili dion leialtasuna jakinarazteko beste seinale bat da. Zein izan zen Josetxo Ibazetak egindako delitua, Ibarretxeren kaputxadunen erasoa eragiteko? Zein legek dio poliziak ostikoz jo dezakeela erorita dagoen herritar bat manifestazio batean, hau debekatua izan ala ez? Polizia baten basakeria errepresiboak lotura zuzena du beti arduradun politikoek ematen duten permisibitatearekin. Ertzaintzak basakeriaz jokatzen du, erabaki-maila politikoetan basakeria baimentzen zaiolako. 2004ko Euskal Aste Nazionalean, La Platan (Argentina) Julio Medenen La pelota Vasca filmaren emanaldiaren ondoren sortutako eztabaidan, ikus-entzule bakar bat izan zen, bere azalpenen ondoren publikoaren txalo zaparrada sutsua eta luzea piztu zuena: hori Josetxo Ibazeta izan zen. Nire lagunen kontakizuna sinbolikoa izan zen. Diasporak txaloka agurtu zuen Josetxo Ibazeta, eta Ibarretxe lehendakariaren poliziak jipoitu eta ospitalera bidali zuen. Lehen paragrafoetan, azken hamarkadetan diskurtso jelkidea ez dela aldatu nioen, eta aldatu ez badu, bere ibilbide politikoak uzten ez diolako dela. Hau da, ezin du. Josu Iraeta, idazlea

UEUk 54. Udako Ikastaroen matrikulazio-epea irekiko du maiatzaren 11n. Azken urteetako hariari jarraituz, 23 jardunaldi eta ikastaro antolatu ditu hainbat eragilerekin elkarlanean, euskal gizartearentzat garrantzitsuak diren gaien inguruan hausnartzeko helburuarekin. Hasiera ekitaldiko jardunaldia «Euskararen balio ofizial akademikoaren erronka unibertsitatean» izango da. Matrikula zabalik dago.

LAB sindikatuak eta Donostiako Asanblada Antirrazistak migratzaileen ez ohiko erregularizazio prozesuaren harira bide laguntza eta aholkularitza dinamikak abiatu dituzte. Bi eragileek salatu dute administrazioek eskaintzen dituzten baliabideak ez direla nahikoak, eta migratzaile askok informazio falta, traba burokratikoak eta lan esplotazio egoerak pairatzen dituztela.

Duela aste batzuk lehendakariak eskatu du Guernica Euskadira ekarria izan dadila, Guggenheim museoan erakusteko. Espainiako Gobernua aurka dago, kontserbazio arrazoiak direla-eta. Gai errepikakor baten aurrean gaude: EAJren eskariak Espainiako Gobernuari, koadroa aldi baterako Euskadira ekartzea baimendu dezan (1981, 1998, 2006, 2010, 2017 eta 2026an) eta Espainiako Erreinuaren ukoak. Koadroa, New Yorken zegoela, Espainiara ekarria izan zen Calvo-Soteloren gobernuaren garaian.     Espainiako hedabideak eta Euskal Herriko gehienak koadroaren kontserbazio arazoetan zentratzen dira, ekartzearen ukoa zuritzeko. Aldiz, aipamen berezia merezi dute “Las seis razones de La Razón”. Hedabide horri soilik falta zitzaion esatea Gernikako bonbardaketa euskaldunon asmakizuna izan zela. Horixe da, gaingiroki, iritzi publikoak izan duen egitateen bertsioa. Alabaina, Euskal Herriak Picassoren koadroarekin gertatutakoari buruzko egia osoa ezagutu behar du, eta behingoz errelato faltsuak amaitu: "Uzelay marrazkilariak, kontseilari eta Arte Ederretako zuzendaria delarik, uste du Euskal Gobernuarentzat Guernica narraskeria hutsa dela, adar-jotze bat. Uzelayk, Madrilen 1952an egin zidan bisita batean, kontatzen zidan… 1937an, Parisen, Picassorekin batera zihoala Errepublika espainiarraren aldeko manifestazio batean, eta galdetu omen zion ea Guernican agertzen diren eskuen atzamarrak pitilinak bezala margotu ote zituen, eta erantzun ziola baietz, benetan. Baina arazoa zen Picassok ez zuela denbora galtzen ergelekin eztabaidatzen. Picasso konturatu zen zein larria zen pertsona hura Euskal Gobernuaren kontseilari izatea, eta mezua bidali zion Aguirre lehendakariari koadroa idatziz eskatu ziezaion, uste zuelako euskaldunei zegokiela. Eskari hura ez zitzaion Picassori iritsi… 1962an, 25. urteurrenean, Joseba Rezolak, Defentsako idazkari eta Aguirreren laguntzaile izanak, Basterretxeari eta bioi deitu zigun Donibane Lohitzunera. Batzuetan Gernika zeritzan aldizkari txiki bat argitaratzen zuten, eta zenbaki berezi bat prestatzen ari ziren 25. urteurrenerako. Marrazki bat nahi zuten, adierazgarria, sinbolikoa. Nik esan nion Guernican zeukatela: lorea ezpata hautsiaren ondoan, heriotzaren eta esperantzaren sinbolo. Erantzun zigun Guernica ez zela interesgarria. Guernicak interesik gabe jarraitzen zuen. Esan genion politikoki ongi jokatu zuela guri kontsulta egitean, baina oso gaizki guri kasurik egin nahi ez izatean. Eta joan egin ginen". (Jorge Oteiza: NO AGUANTO OIR HABLAR AQUÍ DEL GUERNICA DE PICASSO. El Correo español, 1988). Ikusiak ikusita, EAJk egin behar duen lehenengo gauza da egitateak aitortzea eta Euskal Herriari barkamena eskatzea. Eta ez jarraitu Espainiako Gobernuari koadroa behin-behinekoz eskatzen. Gertatukoaren egia ezagututa, uste dut Euskal Herriak Espainiako Estatuari gurea dena itzultzea eskatu behar diola. Eta Picassoren Guernicak Gernikan geratu behar duela, Euskal Herriaren askatasunaren, demokraziaren eta bakearen ikur den foru-hirian.  Nicolás Xamardo, EHUko ohorezko irakaslea

Oiartzungo euskararen egoeraz aritzeko eta herritik zer egin daitekeen aztertzeko elkartuko dira hilaren 23an udaletxeko areto nagusian.

(New York Jewish Week) — Jewish real estate mogul Steven Roth compared New York City Mayor Zohran Mamdani’s “tax the rich” rhetoric this week to racial slurs and pro-Palestinian rhetoric on an earnings call for his company, Vornado Realty Trust. “I consider the phrase ‘tax the rich’ when spit out with anger and contempt by... The post Jewish real estate magnate Steven Roth likens Mamdani’s ‘tax the rich’ rhetoric to ‘from the river to the sea’ appeared first on The Forward.

PLUS: Meatless in China with Steve Daines. The post In bounds, or out? appeared first on Montana Free Press.

Happy Mother’s Day! Here’s what to do in Arlington this weekend.

El hecho ocurrió durante un procedimiento por presunta violencia intrafamiliar en el sector norte de Antofagasta. Según informó Carabineros, el individuo habría atacado con un arma blanca a uno de los funcionarios que acudió al domicilio, por lo que un efectivo hizo uso de su arma de servicio. El sujeto falleció pese a recibir primeros auxilios en el lugar. Este artículo Carabinero da muerte a sujeto que habría agredido a su madre y atacó a funcionarios en Antofagasta fue publicado originalmente en El Diario de Antofagasta.

The new Texas-appointed superintendent received temporary hiring authority as managers reshape staffing in the 3,200-student district.

Two state lawmakers running in Republican primary elections have said that hundreds of mailers sent out depicting them waving a pride flag and wearing a button with pronouns on it violate a Montana law prohibiting the use of artificial intelligence to produce “deepfakes” in campaign materials.  But a lawsuit filed in federal district court on […]

Testifying before the Senate Committee on Indian Affairs about last fall’s deadly Typohoon Halong, Paul J. Paul, Chief of the Native Village of Kipnuk, recalled the moment his six-year-old granddaughter asked the family to sing “Silent Night” — in the dark — as early-morning floodwaters swirled violently around their home.   Lucy Martin, a tribal resilience […]

The NAACP’s Tennessee chapter filed a lawsuit Thursday afternoon challenging the legality of the state’s brand new congressional map, redrawn to eliminate a majority-Black voting district. NAACP Tennessee President Gloria Sweet-Love filed an emergency petition to stop the map from going into effect in Davidson County Chancery Court. The lawsuit was filed less than three […]

La conversación entre el presidente y el jefe del Ejecutivo canario abre una vía de distensión tras varios días marcados por las discrepancias sobre el operativo sanitario, el fondeo del buque frente al archipiélago y el temor creciente entre la población.

Sign up for Chalkbeat Newark’s free newsletter to get the latest news about the city’s public school system delivered to your inbox.Incumbent Hasani Council and his three running mates took their oaths for the Newark Board of Education on Thursday, marking their commitment to help oversee a district of more than 41,000 students grappling with low state test scores, aging buildings, and growing numbers of vulnerable students. Council was reinstalled to his role as board president, and Quamid Childs, Mark Comesañas, and Jordy Nivar took on their duties during Newark school board’s reorganization meeting. The board also voted members Vereliz Santana and Helena Vinhas as co-vice presidents. Council, Childs, and Comesañas will serve three-year terms, while Nivar will serve a one-year term. They are responsible for deciding policies in New Jersey’s largest school district and helping manage the district’s more than $1.6 billion budget. The city’s public school board is also tasked with holding the superintendent accountable.The nine-member school board also reviews and approves policies that address academic recovery efforts, support for students with disabilities and English language learners, fixing old school buildings, overcrowding, youth mental health, and new cellphone bans, among others.The board is inheriting new challenges this year. The district’s state test scores in math and reading remain below state averages, Republican lawmakers are calling for more oversight of Newark’s spending, and the number of English language learners and students with disabilities continues to grow. Before giving their inaugural speeches, Council, Childs, Comesañas, and Nivar took turns calling family members, friends, and campaign volunteers up to the podium as they were sworn in by the district’s school business administrator, Valerie Wilson. They read their oath of office statements, noting their requirement to uphold the law and “impartially and justly perform all the duties.”During the meeting, Superintendent Roger León said the new members “symbolize the greatness of Newark Public Schools.”Council, first elected in 2020, said on Thursday that he was grateful to the community for choosing him to serve a third term on the school board. He told his board colleagues that there’s already a lot of work to do. “We do this because we actually believe in this work and making a change for our students’ lives. I didn’t run for school board to accelerate my career. I will continue to do the work every single day,” said Council, now the longest serving board member. Hasani Council, first elected in 2020, was reinstated as board president during the Newark Board of Education May 7, 2026 reorganization meeting.This year, only 3% of Newark voters participated in the school board election, with only 36 16- and 17-year-olds casting their ballots in their second year of voting, according to unofficial counts reported last month.Childs, a Newark parent, vice chairman for the Newark North Ward Democrats, and member of the Essex County Democratic Committee, told Chalkbeat he is concerned about the city’s recurring low turnout in school board elections. As a school board member, he wants to help the district engage parents better and boost transparency into district decisions, Childs said. “If we can’t get the parents engaged, we can’t get the children engaged,” Childs added. Nivar also told Chalkbeat he wants to focus on creating more equity in schools, specifically, ensuring that sports teams across the district have the equipment they need. As a baseball coach and youth mentor, Nivar said he sees how much parents struggle to purchase bats and gloves for their children to play, which can be costly. “So for us to give the coaches the right equipment, the right representation, the right back-up, it’s a win-win situation for the child.” Nivar said.Comesañas during the meeting said he was honored to serve the city he loved and was eager to start his work on the board. The executive director of My Brother’s Keeper Newark, the policy and advocacy arm of the Newark Opportunity Youth Network, said he will continue to keep students at the center of his decisions. Jessie Gomez is a reporter for Chalkbeat Newark, covering public education in the city. Contact Jessie at jgomez@chalkbeat.org.

An Orthodox Jewish high school’s former director of academic support will avoid jail after pleading no contest Thursday to sexual abuse charges involving a student in her charge at the school’s boys’ division. Julie Tichon, 38, was working at YULA Boys High School in May 2024 when two students reported having separate sexual relationships with... The post LA Orthodox school guidance counselor will avoid jail time in sex abuse case appeared first on The Forward.

Thousands of protests were filed in a water permit application meant to feed the operations of a massive data center proposed in Box Elder County. But, they won’t be considered by the Utah state engineer, as the company withdrew its application to start a new one.  A request to change the water use from irrigation […]

Ato ocorreu um mês após a morte de Thawanna da Silva Salmázio e reuniu familiares de vítimas, moradores e representantes de entidades civis na zona leste de São Paulo O conteúdo ‘Estamos pedindo arrego’: Moradores protestam contra violência policial em Cidade Tiradentes (SP) Pode ser acessado em Ponte Jornalismo.