Open Newswire

Azken hamarkadan, gure bizitza digitalaren giltzak Silicon Valleyko eraikin gutxi batzuen esku utzi ditugu, baina prozesua itsasgora bezain sotila izan da. Plataforma hauek gure egunerokoan infiltratu ziren doako konektibitatea, tresna “magikoak” eta mugarik gabeko herrixka global baten ilusioa aginduz. Genituenik ere ez genekien arazoei irtenbidea emanez sartu ziren gure bizitzetan: berehalako balidazioaren beharra, guztia kontu bakar batean edukitzearen erosotasuna eta edukiz osatutako horma amaigabe baten plazera. Hala ere, gure kontaktu-sare osoa eta gure nortasun pertsonala haien mende egotea lortu zutenean, aditu askok sarearen “kakaztea” deitzen dioten hori hasi zen. Ziklo degradatzailea da: lehenik, plataformak onak dira erabiltzaileekin haiek erakartzeko; ondoren, erabiltzaileez abusatzen dute euren bazkide komertzialei mesede egiteko; eta, azkenik, denen gainetik pasatzen dira, akziodunentzat gehieneko balioa erauzteko. Emaitza, ekosistema digitala baino, etsaia da. Publizitatez betea, gure arreta bereganatzeko hika-mika lehenesten duten algoritmoez hornitua eta gure informazio propioa bahitzen duten ordainketa-hormez josia. Askapenerako tresna gisa hasi zena, hesi bidez itxitako lorategi pribatuen segida bat bihurtu da; horietan, erabiltzailea ez da bezeroa, zukututako produktua baizik. Panorama honen aurrean, software librearen eta arkitektura deszentralizatuen defentsa lehentasun politiko eta demokratiko bat da. Lapurtu ziguten internet hori berreskuratzeko. Berehalako mezularitzaren erronka Aldaketa honen tamainaz jabetzeko, ez da beharrezkoa kriptografian aditua izatea; nahikoa da gure seme-alaben argazkiei, bikotekideari bidaltzen dizkiogun audioei, medikuarekin partekatzen ditugun dokumentuei edo aktibismo politikoari buruzko mezuei begiratzea. Egungo ereduan, familiako argazki bat bidaltzen duzun bakoitzean, kopia bat ematen diozu korporazio bati, eta hark biltegi erraldoi batean gordetzen du, milioika pertsonaren argazkien kopiekin batera. Biltegi horrek lapurreta bat jasaten badu, edo biltegiaren jabeak erabakitzen badu ez zarela jada bere gogokoa, zure oroitzapenak eta pribatutasuna agerian edo blokeatuta geratuko dira betiko. Kontrola izateak esan nahi du zure datuak zure etxean daudela, zure gailu edo zerbitzarietan, eta ez ukitu ezin dituzun beste horien hodeian “gordeta”. Imajinatu lagun-taldearen txata zure etxeko egongelako elkarrizketa bat bezalakoa balitz: hormak zeureak dira eta gonbidatu gabeko inor ezin da sartu hitz egiten duzuena entzutera. Sare deszentralizatuetan komunikazioa zuzenean gertatzen da zure eta beste pertsonaren artean. Mezua zure eskutik berera doa, zentralita baten gorde beharrik gabe; zentralita horrek ez du gordetzen zer ordutan hitz egin duzun, nongo kokapenetik egin duzun edo zer hitz erabili dituzun, ondoren bidaia baten iragarkia sartzeko. Ikuspegi honek pribatutasuna eta zifraketa arau bihurtzen ditu, eta ez salbuespen. Gaur egun, “muturretik muturrera zifratzea” plataforma gorenaren opari eskuzabal bat balitz bezala saltzen digute, baina haiek kanalaren eta metadatuen jabe izaten jarraitzen duten bitartean, ateak haiek kontrolatzen duten sarraila izaten jarraitzen du. Benetako sistema deszentralizatu batean, zifraketa hormak eraikitzeko materiala bera da; ez da aktibatzen den aukera bat, mezuaren existentziarako modu ezinbestekoa baizik. Bilatu behar duguna da amona bat bere bilobarekin lotzen duen haria ez egotea Kaliforniako enpresa baten mende. Komunikazioa leiho batetik hitz egitea bezain naturala eta librea izatea nahi dugu: bitartekaririk gabe, erregistro komertzialik gabe eta baimenik gabe. Enpresa baten isiltasunak edo ozeanoaz haraindiko zerbitzari baten erorketak ezin dezala “asko gutsut” bat isildu. Egunaren amaieran, helburua da zurea dena (zure ahotsa, zure argazkiak, zure desirak) zeure-zeurea izatea berriro. Autonomia teknologikoaren esnatzea Mugarri historiko batean gaude: jokoan dagoena ez da gure intimitate indibiduala soilik, gure bizikidetzaren arkitektura bera baizik. Doako plataformen erosotasunak prezio suntsitzailea izan du; gure osasun mental kolektiboa (eta pertsonala) azido baten gisa jan du, komunitate-loturak ahulduz. “Konektatuta” egotea eta batuta egotea gauza bera direla sinetsarazi digute, baina, egiazki, konfrontaziorako eta kontsumorako diseinatutako burbuila algoritmikoetan giltzarazi gaituzte. Kontrola berreskuratzea ez da kapritxo bat. Prozesu honi buelta emateko teknologia badago eta inoiz baino helduago dago, baina hori erabiltzeko komunikazioa demokraziaren azpiegitura kritikoa dela ulertu behar da. Enpresa pribatu bakar bat plaza publiko guztien jabe izatea edo arnasten dugun aire guztiaren jabe izatea onartuko ez genukeen bezala, ezin dugu onartu elkarrizketa soziala zerbitzari opakoen mende egotea. Protokolo irekiak eta tresna deszentralizatuak hartzea burujabetza digital kolektiborako (eta pertsonalerako) urratsa da. Komunikazio-azpiegitura guztion onura gisa aitortu behar da, uraren edo argindarraren antzera: guztion ongizaterako kudeatu beharreko baliabidea, eta ez akziodun gutxi batzuen etekinak handitzeko. Ikuspuntu politiko batetik, zentralizazioa kolonialismo digitala da. Auzo batek, elkarte batek edo sindikatu batek bere borrokak plataforma pribatiboen bidez antolatzen dituenean, bere adimen kolektiboa eta plan estrategikoak desartikulatu nahi dituzten botereen esku uzten ari da. Erresilientzia politikoa independentziatik jaiotzen da. Gure antolatzeko gaitasuna milaka kilometrotara dagoen bulego bateko botoi bat sakatze hutsarekin desaktibatu badaiteke, gure askatasuna ilusio bat besterik ez da. Ondorioz, politika egiten ari gara bidalitako mezu bakoitzarekin. Delta Chat: helmuga politizatu Eboluzio honen ondorio logikoak izen propio bat du: Delta Chat. Delta Chat-ek dagoeneko funtzionatzen duenaren sinpletasunaren alde egiten du. Bere ekarpena ez da gurpila berriro asmatzea, planetan dagoen komunikazio-azpiegitura handiena erabiltzea baizik. Delta Chat-ek erakusten du etorkizunak ez dituela protokolo astunak behar, irisgarritasun erreala baizik. Irtenbidea hain da erraza, iraultzailea gertatzen dela: erabiltzeko, ez duzu zure telefono-zenbakia eman behar, ez duzu enpresa espezifiko bati lotutako identitaterik sortu behar, eta ez zaude zerbitzu zentralizatu bat martxan egotearen edo bihar ateak ez ixtearen mende. Funtsean, komunikazioa da, derrigorrezko bitartekaririk gabea. Baina bere benetako potentziala komunitateak berak kudeatutako zerbitzarietan dago. Estandar irekietan oinarritzen denez, Delta Chat-ek aukera ematen die auzo-taldeei, aktibista teknologikoei edo elkarteei beraien konfiantzazko nodoak erabil ditzaten. Horrek burujabetzaren zirkulua ixten du. Horrela, “erabiltzaile” pasiboaren figura desagertu egiten da, eta “lagunari” bidea ematen zaio. Erresistentzia digitalerako tresna da, erabiltzen hasteko duen erraztasunagatik: internet dagoen edonon funtzionatzen du, baldintzarik gabe, ordainsaririk gabe eta erregistro-prozesu inbaditzailerik gabe. Baina ikuspegi hori gauzatu dadin, ez da nahikoa kontsumitzaile izatea; haren zaindari bihurtu behar dugu. Nahitaezkoa da komunitateak antolatzea, “babesleku digital” gisa funtzionatuko duten azpiegitura propioak hedatzeko eta mantentzeko. Horrek esan nahi du tokiko zerbitzarien sorrera sustatu behar dela konfiantzazko kolektiboek kudeatuak, non lehentasuna ez den datuen monetizazioa, pertsona baizik. Nodo horiek kolektiboki finantzatzea eta operatzea da gure komunikazio-tresnak enpresa handi batentzat errentagarriak izateari uzten diotenean desagertuko ez direla bermatzeko modu bakarra, kontrol teknikoa sarea benetan bizitzen dugunon eskuetara itzuliz. Kudeaketa komunitario hau gure gain hartzea, azken finean, ardura demokratiko ariketa bat da. ---- Goiburuko argazkia: Kim Hansen, CC BY-SA 4.0. Whatsapp infografia: Delta Chat Mastodon. Asko gutsut: Bermiotar anonimue

今天是「全民國家安全教育日」，中國負責港澳事務的最高級官員夏寶龍在開幕禮上致詞時強調，香港發展須由「高水平安全」來護航，時常居安思危，並以去年底導致168人死亡的大埔火災為例說明，指有人把災情政治化，「妄圖『以災亂港』」；更須警惕外部勢力插手干預的風險，在他們唱衰香港時予以回擊，世界地緣衝突對香港可能造成的影響做好應對準備。

今天是「全民国家安全教育日」，中国负责港澳事务的最高级官员夏宝龙在开幕礼上致词时强调，香港发展须由「高水平安全」来护航，时常居安思危，并以去年底导致168人死亡的大埔火灾为例说明，指有人把灾情政治化，「妄图『以灾乱港』」；更须警惕外部势力插手干预的风险，在他们唱衰香港时予以回击，世界地缘冲突对香港可能造成的影响做好应对准备。

Și dacă, după ani de conflicte comerciale și neînțelegeri ideologice, Statele Unite și China ar ajunge să-și declare război? Nu este exclus, mai ales într-un scenariu care ar implica apărarea unor interese externe – cele legate de Taiwan, de exemplu. Dar dacă cele două mari puteri s-ar confrunta militar, cine ar fi în avantaj? Potrivit unui raport al unui think tank american, Washingtonul s-ar putea să aibă probleme....

The authorities in Jonglei State on Tuesday said they have lost all communications with Akobo The post Telecoms cut off in Akobo as SPLA-IO takes control appeared first on Radio Tamazuj.

在國際特赦組織香港海外分會發布年報，指香港表達自由持續惡化之際，香港國安法法官將一名在社交平台上發表「天滅中共」等推翻中共和光復香港等帖文的法輪功學員在煽動，判他入獄12個月。法官明言，被告言論是在抹黑中央政府，但仍以言論自由作辯解，屬於公然挑戰國家政權。

在国际特赦组织香港海外分会发布年报，指香港表达自由持续恶化之际，香港国安法法官将一名在社交平台上发表「天灭中共」等推翻中共和光复香港等帖文的法轮功学员在煽动，判他入狱12个月。法官明言，被告言论是在抹黑中央政府，但仍以言论自由作辩解，属於公然挑战国家政权。

Среда, 15 апреля, — 1512-й день полномасштабного вторжения России в Украину. С первого дня войны RFI на русском ведет хронику боевых действий и сопутствующих им событий.

صندوق بین‌المللی پول در تازه‌ترین گزارش خود از چشم‌انداز اقتصادی جهان پیش‌بینی کرده که نرخ تورم در ایران طی سال جاری به حدود ۶۹ درصد برسد که بالاترین نرخ تورم ثبت شده ایران از زمان جنگ جهانی دوم است.

A fire broke out at the Kazan Gunpowder Plant on April 14, the press service of Tatarstan’s regional head said. Some structural elements partially collapsed in the blaze, which authorities attributed to a technical malfunction.

Bagaimana kesadaran masyarakat Yogyakarta terhadap kelestarian kucing kuwuk? Darmanto, Kepala BKSDA Yogyakarta, mengatakan sebagian masyarakat kini paham bahwa Prionailurus bengalensis bukan hewan peliharaan. Kucing ini jenis dilindungi dan habitatnya di hutan. “Secara sukarela mereka menyerahkan ke kami,” jelasnya melalui keterangan tertulis kepada Mongabay, Rabu (1/4/2026). Sukarela yang dimaksud Darmanto merujuk penyerahan kucing kuwuk oleh Fitria, […] The post Kucing Kuwuk dan Kesadaran Konservasi Masyarakat Yogyakarta yang Tumbuh appeared first on Mongabay.co.id.

El Mediterráneo vuelve a ser escenario de conflicto. La nueva flotilla a Gaza pone a prueba, otra vez, los límites del bloqueo israelí. La entrada Rumbo a Gaza bajo amenaza de interceptación: la flotilla que desafía dos décadas de bloqueo se publicó primero en lamarea.com.

สมาคมนักข่าวฯ เรียกร้องหยุดใช้ IO คุกคามสื่อตั้งคำถาม มทภ.4 ปมยิง สส.นราธิวาส

I rarely write about military matters; however, when one sees the armed forces of one’s The post Opinion| Is Gen. Paul Nang a visionary military strategist or just a tough guy wasting men and equipment? appeared first on Radio Tamazuj.

Во објавата и во ова дипфејк видео е злоупотребено името и реномето на доктор Жан Митрев, за кој лажно се тврди дека го измислил методот, иако тоа не е така. Станува збор за дипфејк видео, во кое што со монтажа…

Рамзан Кадыров получил новую награду – орден I степени "За особый вклад в развитие цементной промышленности РФ". Главе Чечни его передала исполнительный директор Союза производителей цемента Дарья Мартынкина. О новой награде Кадыров сообщил 14 апреля в своем телеграм-канале. Целью встречи с Мартынкиной, как утверждается в публикации, было обсуждение проекта модернизации и расширения мощностей компании "Чеченцемент", а также "ключевых направлений развития цементной отрасли в...

У Гродне з прадпрыемства на суседні ўчастак траплялі сцёкі з хімікатамі – аммонійным і нітратным азотам. Гэта прывяло да дэградацыі земляў лясніцтва. Фірму абавязалі выплаціць штраф за прычыненне шкоды навакольнаму асяроддзю, піша БелТА.  Эканамічны суд Гродзенскай вобласці абавязаў прадпрыемства выплаціць 9,1 тыс. руб. Суму спагналі ў даход рэспубліканскага бюджэту. Пасля гэтага кампанія падала апеляцыю – [...]

More than 1,000 students on Monday began sitting for the Sudan National Secondary School Certificate The post Over 1,000 sit Sudan Secondary School Certificate Exams in Juba appeared first on Radio Tamazuj.

Bayan kamalla ziyara sa a Algeria, a wannan Laraba shugaban mabiya ɗariƙar Katolika Faparoma Leo na 14 zai isa Jamhuriyar Kamaru.

Josh Newman, senior fellow at UC Irvine's School of Social Ecology, former state senator and former chair of the Senate Education Committee, is running for the position of California superintendent of public instruction. He says his legislative experience is critical to the role.