Open Newswire

Gero eta gehiago entzuten dugu enpresen etengabeko hobekuntza, berrikuntza eta lehiakortasuna sustatzeko ikuspegi estrategikoaz, kudeaketa aurreratuaz, erantzukizun sozialaz, marka balioez, komunitatea sortzeko eta saretzeko beharraz, barne zein kanpo bezeroekin konektatzeko moduez... Hutsalak diruditen baina mamitsuak diren kontzeptu hauetara ohitu gara. Ingurumari honetan, burura datorkit galdera hau: ba al dago Euskal Herrian negozio-estrategiaren parte gisa euskara kudeatzen duen enpresarik? Ez soilik une zehatzetako komunikazioan, baita markaren posizionamenduan, bezero-esperientzian eta barne-kudeaketan ere? Gertatzen bada, zein sektoretan da ohikoago? Sektore edota eremu jakin batzuetan bideragarriagoa da beste zenbaitetan baino? Eta nola kudeatzen dute? Euskara balio erantsitzat hartzen dute, ala legezko betebehar gisa soilik? Zein erronka dituzte aurrera begira, eta zer politika eta tresna erabiltzen dituzte hizkuntzak kudeatzeko? Bai, badakit gero eta enpresa gehiago ari direla euskara negozio-estrategiaren ardatz bihurtzen. Batzuetan kanpoko aholkularien laguntzarekin egiten dute; besteetan, bertako kideek kudeatzen dute prozesua. Fenomeno hau merkataritzan, ostalaritzan, zerbitzuetan eta industrian gertatzen ari da, izaera eta tamaina askotako enpresetan. Euskara-planak, ziurtagiriak, lankidetza-sareak eta bestelako tresnak erabiltzen dituzte bidea egiteko. Eta hori guztia, legeak ezarritako derrigortasunik gabe, erantzukizuna, konpromiso soziala eta balio erantsia negozioaren parte bihurtuz. Hala ere, alderdi ahulenetako bat irismena da: gaur egun, Euskal Herriko eremu sozioekonomikoaren oso ehuneko txikia ari baita lanean norabide honetan. Horregatik, beharrezkoak dira bestelako neurriak, hala nola legedia, inbertsioak, pizgarriak eta lankidetzak, euskara benetan enpresen lehiakortasun-faktore bihurtzeko eta sektore gehiagotarako iristeko. Euskararen kudeaketari buruzko enpresa-estrategia bat definitzeak eta aplikatzeak ez du soilik hizkuntza normalizatzen, enpresek erantzukizun sozialarekiko duten konpromisoa sakontzen du Sektore publikoan eta mendeko erakundeetan, EAEn bereziki, euskararen erabilera sustatu eta normalizatzeko betebeharra dago barne-hizkuntza eta lan-hizkuntza gisa. Egoera, oro har, hobea da arlo pribatuan baino; hala ere, langileen hizkuntza gaitasuna handia izanik ere –esate baterako, Eusko Jaurlaritzan langileen ia %90ek hizkuntza-eskakizunen bat egiaztatu du, agintari politikoen %80k euskaraz ulertzen duela dio eta %67,5ek euskaraz hitz egiteko gai dela adierazi du–, galdera da: zenbat sailetan erabiltzen da euskara eguneroko lanabes gisa? Hezkuntzaren sektorean urrats garrantzitsu bat eman da: hizkuntza kudeatzailearen figura sortu da, ikastetxeetako hizkuntza proiektuaren lidergoa hartzeko. Izan ere, mota guztietako erakundeek, enpresek eta elkarteek kudeatu behar baitituzte hizkuntzak modu sistematikoan. Laguntza moduan, gidak prestatu dira, hezkuntza-komunitateek hizkuntza-proiektua koherentziaz landu dezaten, ikasleen ezaugarri eta beharrizanetara egokituta. Gainera, dekretu berri batek finkatuko ditu ikastetxe publiko guztietan egingo diren proiektuetan landu beharreko elementuak. Horrek hizkuntza-kudeaketa profesionalizatzeko eta sistematizatzeko bidea zabalduko du, euskararen presentzia eta erabilera eguneroko jardunean sendotuz. Pilotajea abiatu da Hezkuntza Konplexutasunaren Indize (HKI) altuko EAEko 20 bat ikastetxetan, alegia, zailtasun handieneko baldintzetan lan egiten duten zentroetan. HKIren azken helburua gure hezkuntza-sistemaren ekitatea hobetzea da. Indizeak, besteak beste, honako aldagai hauek hartzen ditu aintzat: Ikastetxeen barne-ebaluazioan eta Ebaluazio Diagnostikoan ikasleek izan duten emaitza, ikastetxearen indize sozioekonomikoa eta kulturala (ISEK), bekadun ikasleen ehunekoa, hezkuntza-laguntza premiak dituzten ikasleak, ikastetxeko ikasle etorkinen ehunekoa, adinaren arabera dagokiena baino beheragoko maila batean eskolatuta dauden ikasleen portzentajea, etab. Hezkuntzan abiatu den ekimen hau eremu sozioekonomikora zabaldu beharko genuke. Administrazioa, enpresa eta kooperatiba elkarteak, sindikatuak eta euskalgintza elkarlanean ikusi nahiko nituzke erronka honetan. Goian esan bezala, Euskal Herri luze-zabalean euskara planetan murgilduta dauden enpresa ugari ditugu, baina benetako apustua behar da irismena biderkatzeko. Euskara kudeaketa aurreratuaren parte da, eta horregatik, funtsezkoa da enpresa-harremanak ezartzen diren lurraldeetako jatorrizko hizkuntzak kudeatzea, epe ertain eta luzerako ikuspegia izanik. Euskararen kudeaketari buruzko enpresa-estrategia bat definitzeak eta aplikatzeak ez du soilik hizkuntza normalizatzen, enpresek erantzukizun sozialarekiko duten konpromisoa sakontzen du, marka-balioa indartzen du eta lehiakortasun-faktore bihurtzen da. Rober Gutiérrez

Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak ondorioztatu du salaketa jarri duen hautagaiari euskara lanpostua eskuratzeko baldintzatzat jartzeak “desproportzioa” eragingo lukeela, eta agerian gelditzen dela “errekurritu diren oinarrien diskriminazio kutsua, hizkuntza arrazoiengatik”. Auzitegi Gorenean helegitea jartzeko aukera dago.

Energy minister’s order could exempt North Coast transmission line customers from paying millions — and shift the cost to the rest of us

محسن سازگارا، از بنیان‌گذاران پیشین سپاه پاسداران و منتقد سرسخت جمهوری اسلامی، در گفتگویی با هفته‌نامۀ فرانسوی اکسپرس می‌گوید سرکوب اعتراض‌های اخیر در ایران با دستور مستقیم علی خامنه‌ای، شلیک با سلاح جنگی و به‌کارگیری شبه‌نظامیان خارجی صورت گرفته و ابعاد واقعی این کشتار، به دلیل قطع کامل اینترنت، همچنان از دید افکار عمومی پنهان مانده است.

Almost no one has ever benefitted from a relationship with Donald Trump – why should Albertans be any different? The post Timing of Trump regime’s deadly occupation of Minneapolis probably isn’t ideal for Alberta’s separatists appeared first on rabble.ca.

A year after the M23 armed group and its Rwandan allies seized Goma in the eastern Democratic Republic of Congo, the politico-military movement has stepped up measures to tighten its grip on the lakeside city. RFI spoke to residents about family loss, trying to adapt to daily life without a banking system and the struggle to build a life elsewhere.

Lawmakers have a busy couple of weeks ahead, with the first 'killing deadlines' for legislation approaching. Gov. Tate Reeves on Tuesday will deliver his State-of-the-State Address.

A partial federal government shutdown appeared Sunday to unexpectedly be on the horizon, after another fatal shooting by federal immigration agents in Minneapolis led key U.S. Senate Democrats to say they will oppose a spending package that includes immigration enforcement funds. Senators have until a Friday deadline to clear a package of six House-passed funding […]

Duela aste bat Bilboko Arriaga antzokira joan nintzen Bereterretx ikuskizuna ikustera. Barkatu erredundantzia, baina zaila da “ikuskizun” ez den hitz bat erabiltzea, ez baitzen soilik antzezpen bat ezta soilik errezitaldi bat ezta soilik dantza-emanaldi bat ere… Dena dela, ikuskizun ederra izan zen, Bereterretxeren kanthoria balada herrikoiaren errepresentazio liluragarrian. Nire iritzi positiboa partekatuko lukete ikusle guztiek, beren txaloek sortutako zalaparta ikusita. Dena dela, zerbaitez konturatu nintzen; antzokia erdi hutsik zegoen. Nahiko ikusle geunden, baina ez zegoen konparaziorik Arriaga antzokian espainolez egiten diren beste espektakuluekin. Hurrengo egunean lagun bati ikuskizunari buruz egin nion berba eta honakoa erantzun zidan: “Euskaraz egon arren, interesgarria dirudi”. Esaldi horren inguruan gogoetan egon naiz konturatu arte, esan bezala, Bereterretxek jasotako ikusle kopuruaren eta Arriaga antzokian espainolez egiten diren beste espektakuluen artean konparaziorik ez egon arren, badagoela euskaraz egiten diren beste ikuskizunekin harremana. Izan ere, antzokian ikusi ditudan euskarazko emanaldi gehienek jendetza txikia erakartzen dute. Zergatik? Euskal hiztunen kopurua antzoki bat betetzeko nahiko handia da Bilbon; beraz, zergatik ez dago antzokia ia inoiz beteta? Erantzuna lagunak ahoskatutako esaldi horretan dago. “Euskaraz egon arren, interesgarria dirudi” esatea aurreiritzi galant baten adibidea dela esan gabe doa, baina non dago aurreiritzi horren iturburua? Lagun hau ez da euskararen aurkako norbait, euskaltzale gisa deskriba baikenezake, baina bera ere aurreiritziz josita zegoela argi dago. Are gehiago, euskaltzale askok partekatzen duten aurreiritzi bat da. Arrazoia? Euskal kultura zehazki bilatzen ez bazaude, ez duzu inon aurkituko eta, ondorioz, kultur ekoizpen onak erdararekin lotuko dituzu. Prestigioa eraikitzen den nozioa da eta eraikitzen lehenak hiztunok izan behar dugu. Nola espero dugu beste kultur hegemonikoek euskarari prestigioa ematea guk geuk ezin badiogu euskarari bere lekua eman Euskal Herrian? Urtero euskararen normalizazioaren bidean aurrerapen esanguratsuak egin arren, demagun euskarazko liburu bat erosi nahi duzula, euskal kulturaren alde egin nahi duzulako euskaltzale gisa; Bilboko Iparragirre kaleko Elkar liburu dendara joatea erabakitzen duzu (Bilboko Elkar handiena eta hiriaren erdi-erdian), baina ez duzu euskarazko libururik aurkitzen sail nagusian. Konturatzen zara beherantz doazen eskailera batzuk daudela eta han behean aurkitzen dituzu euskarazko liburuak. Adibide adierazgarria, ezta? Espainolezkoak eta espainolera itzuliak izan diren liburuak solairu nagusian daude eta euskarazkoak beheko solairuan. Erabaki horren atzean erdal literatura euskal literaturaren gainean jartzearen ideia ez egon arren (ziurrenik erabakia hartu izan da erosle gehienek erdarazko liburuak erosten dituztelako eta solairu nagusian ez dagoelako euskarazko liburuentzako lekurik), subkontzienteki ideia hori helarazten da. Berdina gertatzen da zinemara bazoaz euskal filmen bat ikustera eta, erdarazko filmekin gertatzen ez den bezala, azpitituluak erdaraz jartzen dituztenean. Halaber, berdina gertatzen da bazkaltzeko jatetxe baten bila zaudenean eta aurkitzen duzun guztia janari txinatarra, indiarra, mexikarra, kolonbiarra, thailandiarra, venezuelarra, marokoarra, italiarra edo japoniarra denean. Era berean, berdina gertatzen da parrandan irteten zarenean eta dantzalekuan edo diskotekan jartzen duten musika guztia reggaetona edo teknoa denean. Oro har, horrek guztiak subkontzienteki mezu bat bidaltzen dizu; euskalduna ez den zerbait kontsumitu beharko zenuke, euskalduna denak ez du pena merezi. Zergatik kentzen diogu meritua gure kulturari modu honetan? Zergatik jartzen dugu beti euskalduna ohikoa ez den zerbait bezala? Soziolinguistikan prestigioa oso garrantzitsua den nozioa da, batez ere hizkuntza edota kultura txikituei eragin egiten diena. Hizkuntza edota kultura batek prestigioa duenean hegemonikoa bilakatzeko bidean dago. Aitzitik, sarritan uste dugu prestigio hau kanpotik datorrela. Hots, uste dugu, esate baterako, Bernardo Atxaga edo Kirmen Uribe bezalako idazleen obrak nazioartean sarituak direnean jasoko dugula prestigioa. Alabaina, prestigioa eraikitzen den nozioa da eta eraikitzen lehenak hiztunok izan behar dugu. Nola espero dugu beste kultur hegemonikoek euskarari prestigioa ematea guk geuk ezin badiogu euskarari bere lekua eman Euskal Herrian? Euskararen etorkizuna bermatu nahi badugu, euskarari tokia egin behar diogu eta, horrela, ez dugu “euskaraz egon arren, interesgarria dirudi” moduko aurreiritzirik entzungo. Aritz Arrieta

WASHINGTON — Several U.S. Senate Democrats launched an investigation into how the Trump administration’s child care funding cuts and policy changes are affecting rural families, in a Sunday letter provided exclusively to States Newsroom. Sen. Elizabeth Warren of Massachusetts led five of her colleagues in urging the respective heads of Rural Development at the Department of […]

中共軍頭張又俠上周六被官宣違紀違法調查後，陸續爆出有關出事原因的傳言或演義，特別是“未遂政變”說和“泄露核武機密”說，外界真假難辨。最近一則是張又俠與習近平同室爭吵，他質疑習清洗軍隊，想把黨和國家帶向哪裡？他還對習說，今天不讓你離開算不算政變？

中共军头张又侠上周六被官宣违纪违法调查后，陆续爆出有关出事原因的传言或演义，特别是“未遂政变”说和“泄露核武机密”说，外界真假难辨。最近一则是张又侠与习近平同室争吵，他质疑习清洗军队，想把党和国家带向哪里？他还对习说，今天不让你离开算不算政变？

На встречах в Абу-Даби стороны "обсудили спектр важных вопросов, которые нужны для окончания войны"

Бюро Парламентской ассамблеи Совета Европы (ПАСЕ) 26 января представило состав платформы российских демократических сил. Как надеются сами ее участники, они смогут представлять при ПАСЕ интересы антивоенных граждан РФ. Два дня назад мы запустили на сайте «Медузы» собственное голосование: нам было интересно, кого бы в качестве своих представителей в Европе выбрали вы. Ваш выбор не совпал с выбором функционеров ПАСЕ в самом главном: в состав платформы не включили политолога Екатерину Шульман — хотя она стала вашим абсолютным фаворитом.

Lideri i partisë “Për liri, drejtësi dhe mbijetesë”, Nenad Rashiq, u ka bërë thirrje të gjithë aktorëve politikë në Kosovë, e në veçanti Listës Serbe, që “të marrin përgjegjësi dhe të përfshihen në mënyrë aktive në hartimin e propozimeve juridiko-teknike, të cilat mund t’u dërgohen institucioneve kompetente të Kosovës, me qëllim që të sigurohet një tranzicion sa më pak i dhimbshëm dhe të lehtësohet zbatimi i rregullave për qytetarët tanë”. Rashiq tha se bëhet fjalë për propozime lidhur me...

والتز روز يکشنبه در گفت‌وگو با شبکه تلويزيونی فاکس نيوز گفت نيروهای مسلح آمريکا «در حال استقرار تجهيزات در منطقه هستند تا [ترامپ] بتواند به‌طور کامل تصميم درست را بگيرد.»

In 2022, when William Ruto was elected president of Kenya, he pledged that his government would plant 15 billion trees by 2032. Many observers saw it as a bold and ambitious promise — one that would require coordinated planning, reliable monitoring, sustained financing, and long-term stewardship on a massive scale. According to estimates from the […]

Ma’aikatar tsaron Amurka Pentagon na shirin ƙara wa Najeriya tallafin kayan aikin Soji na zamani a wani ɓangare na ƙoƙarin haɗa karfi da Sojin ƙasashen Afrika don yaƙar ‘yan ta’adda masu alaƙa da ƙungiyar ISIS.

Gov. Mikie Sherrill said the Trump administration is "wholesale lying" to Americans about the fatal shooting of a Minneapolis nurse.

El 66% de los municipios de más de 50.000 habitantes todavía las tiene en fase de trámite o pendiente, entre ellas Valencia, Murcia, Las Palmas, Gijón y Vitoria Según datos del Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico analizados por la firma de servicios de suscripción de vehículos Bipi, el número de ciudades sin Zonas de Bajas Emisiones activas supone el 66% del total de las localidades con más de 50.000 habitantes. De las 109 ciudades, 89 (esto es, el 81,6%) están un poco más cerca de poder activar las zonas restringidas, ya que se encuentran en una fase intermedia, que Transición Ecológica identifica como “en trámite”; las 20 restantes se hallan sencillamente en fase “pendiente”, según este organismo oficial. Si nos centramos en las que sí han cumplido con la normativa, en enero de 2026 el total se eleva a 56 localidades, que suman entre todas ellas una superficie de 821 kilómetros cuadrados protegidos. No obstante, a la hora de comparar los datos con los de 2025, se observa que el crecimiento es muy lento. A mediados del año pasado, la superficie de Zonas de Bajas Emisiones era de 739 kilómetros cuadrados, según la información de Transición recogidas por Bipi, perteneciente al Grupo Renault. De ahí que en estos más de seis meses que han transcurrido tan solo se han activado 82 km2 de superficie de ZBE, lo que supone un aumento de solo el 11%.  Del conjunto de ZBE existentes en España, prácticamente Madrid y Barcelona ocupan la gran mayoría del territorio con restricciones. La ciudad con mayor espacio limitado al tráfico es Madrid, que con 605 kilómetros cuadrados supone el 73,7% del total. Barcelona suma 95 km2 que suponen el 11,6% de la superficie con restricciones. Y cierra el listado de las ZBE con mayor área protegida Las Rozas de Madrid, con cerca de 24 kilómetros cuadrados, el 3%. Entre las grandes ciudades que no han hecho los deberes se encuentran Valencia, con cerca de 840.000 habitantes; Murcia, que roza los 480.000, y Las Palmas de Gran Canaria, con 380.000 habitantes. A ellas les siguen Gijón (270.000 habitantes) y Vitoria, con 255.000. Las ZBE son obligatorias por ley en España desde el 1 de enero de 2023 para todos los municipios de más de 50.000 habitantes, así como para algunos de más de 20.000 acuciados por especiales problemas de calidad del aire. Esta obligación viene determinada por el artículo 14 de la Ley de Cambio Climático y Transición Energética (Ley 7/2021) y tiene como objetivo reducir la contaminación atmosférica y cumplir con los compromisos climáticos. De acuerdo con datos de la Dirección General de Tráfico (DGT), solo en las provincias de Madrid y Barcelona existe un millón de coches carentes de distintivo ambiental, que son los que tienen prohibida siempre la circulación por las ZBE. De ahí que sean muchos los usuarios que se estén planteando optar por alternativas de transporte privado que les permitan acceder a estas zonas restringidas, entre ellas las de suscripción que oferta Bipi. A continuación detallamos las ciudades más pobladas con ZBE vigentes en España, según la información facilitada por el Ministerio para la Transición Ecológica y el reto Demográfico. A la derecha, la extensión de dichas áreas en kilómetros cuadrados: 1 Madrid 605 km2 2 Barcelona 95 km2 3 Las Rozas de Madrid 23,97 km2 4 Granada 23,55 km2 5 Badalona 12 km2 6 Cerdanyola del Vallès 6,73 km2 7 Pontevedra 5,02 km2 8 Madrid-Zona Centro 4,55 km2 9 El Prat de Lobregat 4,55 km2 10 Viladecans 4,1 km2 11 Málaga 4,4 km2 12 Sant Cugat del Vallès 4 km2 13 Córdoba 2,5 km2 14 Terrassa 2,02 km2 15 Bilbao 2 km2 16 Gavà 1,99 km2 17 Sabadell 1,7 km2 18 Palma 1,3 km2 19 Sevilla 1,25 km2 20 San Sebastián 1,2 km2 21 Cartagena 1,2 km2 22 Getafe 1 km2 23 Valladolid 1,1 km2 24 Linares 0,93 km2 25 Benidorm 0,74 km2 26 Lleida 0,74 km2 27 Salamanca 0,73 km2 28 Guadalajara 0,72 km2 29 Fuenlabrada 0,7 km2 30 Madrid-Plaza Elíptica 0,64 km2 31 Zaragoza 0,61 km2 32 Estepona 0,49 km2 33 Torrejón de Ardoz 0,49 km2 34 Ávila 0,48 km2 35 Almería 0,54 km2 36 Pamplona 0,43 km2 37 Segovia 0,37 km2 38 Molina de Segura 0,36 km2 39 Ponferrada 0,36 km2 40 Elche 0,22 km2 41 Mollet del Vallés 0,22 km2 42 Torrelavega 0,2 km2 43 La Línea de la Concepción 0,18 km2 44 Cuenca 0,17 km2 45 Alicante 0,16 km2 46 Torremolinos 0,16 km2 47 Alcobendas 0,15 km2 48 A Coruña 0,13 km2 49 Boadilla del Monte 0,13 km2 50 Fuengirola 0,1 km2 51 Tres Cantos 0,092 km2 52 Badajoz 0,09 km2 53 Rivas-Vaciamadrid 0,06 km2 54 Siero 0,05 km2 Total 821 km2