Open Newswire

Lundi Matin aldizkarian Alessandro Stellak argitaratutako artikulu interesgarria oinarritzat hartuz, Frantziako Estatua goitik behera astintzen ari den Bigarren Hezkuntzako ikasle gazteen matxinadaz idaztea erabaki dut, Euskal Herria zatitzen digun mugak informazio mailan ere ondorio nabarmena baitu. Izan ere, gehiago dakigu Hego Euskal Herrian Madrileko Puerta del Soleko kanpaldiaz, Frantziako Estatu osoa hankaz gora jarri duen ikasleen matxinadaz baino... Ipar Euskal Herriko ikasleak ere borroka horretan murgilduta dauden arren. Ezusteko matxinada izan da, inork ez baitzuen espero horrelako indarra hartuko zuen ikasleen borrokaldia izango zenik Frantziako Estatuan, horretarako arrazoiak falta ez ziren arren. Espainiako Estatuan bezala, han ere iritzi publiko osoa datozen hauteskundeetara begira jarri dute hedabideek, gai sozialak baztertuta. Espainiako Estatuan, Sánchez ondoren zer? Eta Frantziako Estatuan, Macron ondoren zer? Horiek ziren galdera zentralak. Eta Madrilen etxebizitzaren inguruko borroka sozialak agenda politiko osoa astindu duen modu berean, Frantziako Estatuan ikasleen mugimenduak dena hankaz gora jarri du. Pariseko periferiako lizeo batzuetatik abiaturiko matxinada berehala zabaldu da Frantziako Estatu osora. Borrokaldi berri honetan ez dago erakunde nagusirik, ez dago alderdi edo sindikaturik, beren burua antolatzen duten Bigarren Hezkuntzako taldeak dira matxinadaren zama daramatenak. Ikas zentroetako sarrerak oztopatzen dituzte eta informazioa zein borrokaldia sare sozialen bidez zabaltzen dute haien inguruan.  Ikasleen matxinada espontaneoa, ustekabekoa eta bat-batekoa izan da, 2018ko udazkenean Jaka Horien mugimendua sortu zen bezalakoxea. Matxinada honen bidez institutuko gazteek, lehenik eta behin, existitzen direla adierazi nahi izan dute, beraien gaurko eta etorkizuneko bizitzak airean daudela adierazita. Bozkatzeko eskubiderik ez izan arren, adinez txikiak baitira, borrokatzeko eskubidea dutela erakutsi diete alderdi politiko guztiei, beraiekin kontatu behar dutela azpimarratu diete, beren arazoak konpontzeko subjektuak direla. Errepresioa basatia eta masiboa izan da: astebetean 5.000 atxiloketa izan dira, ehunka pertsona zauritu dira. Ikasle batek eskua galdu du, beste batek begia... Errepresio gupidagabe eta neurrigabea da Matxinadarako arrazoiak plazaratu dituzte, hala nola klase gainkargatuak, ordezkatu gabeko irakasleak, eskola eraikin zaharkitu eta osasungaitzak... Etorkizun argirik ez duten gazte helduak direla azaldu dute eta horregatik borrokan daudela, inork ez baitie kasurik egin, haurrak bailiran. Salaketa horren atzean kritika sakonak daude. Funtsean, ustezko estatu baten eskola-sistemaren salaketa osoa dago, berdintasun formalaren babesean, klase eta "arraza" pribilegioak eta diskriminazioak erreproduzitu eta mantendu besterik egiten ez dituen eskola eredua baita bizi dutena. Ikasleen matxinaden historian, berria dena zera da, 2026ko udazkeneko matxinada hau ez dutela klase sozial ertaineko ikasleek bideratzen, baizik eta auzo herrikoietako lizeoetako ikasleek. Horregatik, blokeoen irudiek erakusten dute, matxinatzen ari diren Bigarren Hezkuntzako ikasleen artean, asko eta asko azal beltz edo beltzaranak direla, hori bai, guztiak naziotasun frantsesekoak dira, baina arlo sozialean baztertutakoak. Bigarren Hezkuntzako ikasleek beren ikasketa baldintzengatik kexatzeko arrazoi onak izan zitzaketela onartu arren, gobernariek eta hedabide konplizeek matxinada "LFI eta ultraezkerrari" egotzi die, ikasle mugimenduen autonomia ezkutatu eta bide errepresiboa justifikatzeko asmoz.  Bigarren Hezkuntzako ikasle borrokalarien erreakzio saihestezinaren aurrean, Frantziako Estatuaren aginduz poliziak ikasleak borraz jo, gasa bota, lurrean zapaldu, eskuburdinez lotu, zauritu, mutilatu eta atxilotu ditu... Ikasleen borrokaren prestigioa zapuzteko Black-Block gisa jantzita infiltratutako polizia probokatzaileak erabili ditu Frantziako Estatuak bazter guztietan, sua pizteko, bazterrak nahasteko, irudia zikintzeko...  Errepresioa basatia eta masiboa izan da: astebetean 5.000 atxiloketa izan dira, ehunka pertsona zauritu dira. Ikasle batek eskua galdu du, beste batek begia... Errepresio gupidagabe eta neurrigabea da. Baina 2026ko udazkeneko Frantziako Estatuko Bigarren Hezkuntzako ikasleen matxinada ezin da eskolako espaziora mugatu. Alde guztietatik gainezka egiten du. Matxinatuen belaunaldi berri honek borroka zahar eta moderno askoren ondarea biltzen eta handitzen duela dirudi. Antikapitalismotik antiarrazakeriara, antisexismotik antiautoritarismora, mundu osoko zapalduekiko elkartasunaren printzipioak. Jende askearen mugimendu sozial gisa indartzen ari da. Mugimendu hasi berri honek, badirudi, bere aurreko mugimenduen aztarnak daramatzala, diskurtso, metodo eta praktikak inspiratuta eta berrituta. Herri auzoetako matxinaden arteko nahasketa da, batez ere Nahelen hilketaren eta Jaka Horien matxinadaren artekoa. Kolore nahasketa ederra ere bai, aurpegi irribarretsuak, talde solidarioak. "Gazte" horiek erakusten ari dira, egunez egun, amore eman gabe, ausardia eta erabakitasuna Poliziaren errepresioaren aurrean, beren borrokaren justiziaren uste sendoak bakarrik susta dezakeela. Eredugarria, zalantzarik gabe. Alessandre Stellak esaten duen modua, borrokalari "gazteek" lezioa emango al diete "zaharrei"? Seguru baietz. Bide berriak irekiko dituzte botere ekonomiko, politiko, militar, mediatikoen erresuma pitzatuta. Ikasleak, irakasleak, azaleko teknikariak, langabeak, langile prekarioak, langile espezializatuak, artisauak, erretiratuak erakarriko dituzte? Denborak esango du. Joseba Alvarez, Burujabetzaren Aldeko Mugimenduko (BAM) kidea

Одним из рассматриваемых вопросов является запуск линии электропередачи Гюмри-Карс.

Глава комиссии по защите конкуренции объяснил высокую стоимость топлива в Армении ситуацией на мировом рынке.

Նա նշել է, որ և Ադրբեջանը, և Հայաստանն ունեն անհետ կորածներ

Air kecoklatan menutupi jalan Dusun Karang Tembar, Desa Lenek, Lombok Timur, pada suatu malam ketika hujan tidak begitu deras. Lumpur bercampur pasir dan batu menyumbat saluran, masuk ke halaman rumah, hingga menyasar sawah. Warga menduga material tersebut berasal dari tambang galian C di kawasan hulu. Bagi Muhammad Yunus, warga Lenek, persoalan itu berulang setiap hujan. […] The post Dari Irigasi hingga Sumber Air, Masyarakat Lombok Soroti Dampak Buruk Tambang Galian C appeared first on Mongabay.co.id.

Премьер-министр Армении отметил результаты расследования резонансных убийств.

Armenia's prime minister says breakthroughs in longstanding murder investigations demonstrate institutional progress.

“Paratë ishin personalisht të miat, i mblodha pasi e ndërtuam shtëpinë në vitin 1975 dhe i ruaja për pleqërinë”. Këtë e deklaroi në dëshminë e saj Donka Ristova, nëna e gjyqtarit të Gjykatës së Apelit, Gjoko Ristov, në seancën e sotme të procesit gjyqësor që zhvillohet kundër tij për fshehje të pasurisë dhe pastrim parash. […]

La dignidad y tenacidad de Maricarmen en la defensa de sus derechos han caído como un rayo en una sociedad que estaba adormecida y acomodada.

Ժամը 12:00–18:00-ն Շառլ Ազնավուրի հրապարակում տեղի կունենա փոփ համերգ

近日，关于“法国中学生示威运动”的报道登上多家媒体的国际新闻头版，从而引发了一系列针对政府公立学校教育资源问题乃至国家公平治理层面的关注和反思。原因是许多国家的教育公共预算和教学条件都存在不同程度的问题。现状下东南亚教育不平等的核心，正由过去的“儿童无学可上”演变成每个孩子是否都能拥有优质的教师、书籍、网络设备、安全环境以及公平的学习机会？

近日，關於“法國中學生示威運動”的報道登上多家媒體的國際新聞頭版，從而引發了一系列針對政府公立學校教育資源問題乃至國家公平治理層面的關注和反思。原因是許多國家的教育公共預算和教學條件都存在不同程度的問題。現狀下東南亞教育不平等的核心，正由過去的“兒童無學可上”演變成每個孩子是否都能擁有優質的教師、書籍、網絡設備、安全環境以及公平的學習機會？

По данным следствия, в декабре 2024 г. во время переписки ее знакомый из России предложил помочь собрать деньги на комплекс радиоэлектронной борьбы.

This year, Idaho voters have a lot to decide on: Who will be the state’s next governor or U.S. senator? Should two constitutional amendments pass? Should voters pass their own law to repeal the state’s abortion ban? But in the mix is a poll that the Idaho Legislature called for: What should be the state’s […]

The Fallata and Masalit communities in Sudan’s South Darfur have reached a peace agreement aimed The post South Darfur: Fallata, Masalit tribes agree to coexist peacefully after deadly clashes appeared first on Radio Tamazuj.

Voters angry over the rising cost of groceries and other items due to tariffs could be expressing their dissatisfaction in the midterm elections. (Photo by Ming Tang Tung/Getty Images)]]>

Cea mai mare colonie de pinguini din lume, localizată pe o insulă izolată din apropierea Antarcticii, a fost foarte probabil decimată de modificările provocate de încălzirea globală asupra lanțurilor trofice, arată un recent studiu științific.

Марко Рубио, котиби давлатӣ ё вазири корҳои хориҷии Амрико, аз кишварҳои ғарбӣ хост, ки арзишҳои Юнони бостониро ба мисли "шуҷоат”, “шараф” ва “хидмат" бипазиранд. Ӯ, ки рӯзи 7-уми октябр дар канори муҷтамаи Парфенон, рамзи Юнони бостонӣ, суҳбат мекард, гуфт, юнониҳо садоқат ба миллати худро камбудӣ намедонистанд. Ва ин арзишҳо, ба қавли мансабдори баландпояи амрикоӣ, сармашқи сиёсати президент Доналд Трамп мебошанд. "Имрӯз мо дар чорроҳа қарор дорем, зеро даҳаи оянда ва қарорҳое, ки мо...

Nafarroa eredu? Lehengo batean, hara zer zioen ETBn EH Bilduko diputatu batek: “Iruñeko eta Nafarroako itunak beste erakunde batzuetan egin daitekeenaren adibide praktikoak dira” edota “Nafarroako ereduak Euskal Herriko beste lurralde batzuetarako balio diezaguke”. Jakitun ote da Nafarroan eta Iruñean euskararen auzian gertatzen ari denaz? Aspaldidanik Iruñean bizi den nafar euskalduna naizelarik, ez nago batere ados EAEko diputatu horrek esandakoekin. Nafarroako Gobernuak (PSN, Geroa Bai eta Contigo-Zurekinek osatua eta EH Bilduk babestua) euskarari jarritako oztopoak etengabeak izan dira. Izan hezkuntzan izan administrazioan, oro har. Ikaragarria da gertatzen ari dena eta PSN egiten ari dena “nafar guztien berdintasunaren” eta “errealitate soziolinguistikoaren” izenean, hori bai. Eta partidu abertzaleak isil? PSNk, UPN, PP eta Voxekin bat egin ohi du euskararen (aurkako) auzi guzietan, nafar euskaldunon hizkuntz eskubideen kaltetan. “Eskuintzarrak” bezala, PSNk ere nafar euskaldunon hizkuntz eskubideak eremuka antolatzen ditu. Labur-labur, euskaldunok “euskal eremuko” zerbitzu publikoetan euskarazko arreta jaso dezakegu (nahiz anitzetan ez), baina Iruñerrian oso nekez, eta “eremu erdalduna” delakoan inola ere ez. Bestela esanda, nafar euskaldunok bigarren mailako herritarrak gara Nafarroako bi herenetan, baita gobernu “aurrerakoi” delako honekin ere. Aurrerakoi, euskaldunok baztertuz? Gobernu honek burututako erasorik larrienetako bat Merituen Dekretua izan da (97/2024 Foru Dekretua). Horren eraginez, “eremu mistoko” udaletako lanpostu publikoak eskuratzeko lehiaketetan euskara gehienez ere %2 murritz batekin saritu ahalko da. Komeni da azpimarratzea Nafarroako lan-eskaintza publiko gehienak oposizio edo azterketa hutsez ebazten direla, eta ez dela inongo meriturik aintzat hartzen, ezta Nafarroako berezko hizkuntza den euskararentzat ere. Euskaldunon hizkuntz eskubideak bermatzearen alde omen dauden Geroa Baik eta EH Bilduk, lehenik eta behin, badute garaia euskaldunok baztertzen gaituzten eragile eta gobernuen bazkide edo bidelagun izateari uzteko Iruñeko udaleko kasuak arreta berezia merezi du. Iruñeko Udalean EH Bildukoa da alkatea, baina gehiengoa biltzeko PSOE behar du, eta horrek eragin zuzena du udalaren hizkuntz politikan. Iruñeko Udaleko 2026ko plantilla organikoan lanpostu elebidunak %0 dira Hirigintza Gerentzian, eta %4,8 udaleko gainontzeko arloetan. Euskara meritu gisa puntuatzeko orduan inoiz baino okerrago jokatzen ari da Iruñeko Udala, orain arteko agintaldirik okerrena bihurtzeraino. Izan ere, euskara ia sistematikoi ez da puntuatu ere egiten. Udal honek lau lan deialditan besterik ez du puntuatu euskara: behin %0’5 puntu emanez, bitan %1 eta beste behin %1’65. Hutsaren hurrengoa, beraz, eta hori Poliziaren Lege bereziak behartuta. Hirurogeita hamasei lan deialditan ez du euskara aintzat hartu Iruñeko Udalak agintaldi honetan. Beste modu batez esanik, Iruñeko Udalak ia Tuterakoak (UPN) bezala jokatzen du hizkuntzaren auzian, administrazio elebidun bihurtzeko bidea zeharo blokeatuta du, eta iruindar euskaldunon hizkuntz eskubideak zokoratuak. Bukaera eta eskaera Eta burutzeko, zer esan, Espainiako Parlamentuan gertatu denaz eta amaieran den agintaldi honetaz? Zertarako balio izan digute Espainiako Parlamentuan ditugun botoek? EAJren bostak eta EH Bilduren seiak PSOEk nahitaezko zituenak? Euskaldunon hizkuntz eskubideak bermatzearen alde omen dauden Geroa Baik eta EH Bilduk, lehenik eta behin, badute garaia hitza bete, fikziozko ipuin baikorrak zabaltzeari utzi eta euskaldunok baztertzen gaituzten eragile eta gobernuen bazkide edo bidelagun izateari uzteko.  Jon Aleman Astitz, Euskaltzaleen Foroko kidea