Aste huntan, Bernat Etxepare lizeoko leheneko ikasleek, hilabete baten buruan matematikako etsamina euskaraz pasatuko dutela jakinarazi dute, haien kopiak ez zuzentzeko arriskua izanik ere. Azterketak Euskaraz kolektibotik nahi dakotegu gure sustengu guzia helarazi eta goresmenak eman ukan duten kuraiagatik. Sustengutik at, egun zuen aitzinean, buraso eta erakasle gisa, azkarki salatzen dugu ez dugula onartzen gure haurrak mespretxatuak izan ditezen eta kolektiboak dena eginen duela, euskaraz idatziriko kopia guziak zuzenduak izaiteko.
Duela urte bat, eta errektore berria Bordeleko Akademiara etorri denetik, eragile guziek jakinarazi zuten bai Parisen eta bai Bordelen, Azterketak Euskaraz gaiaren aitzinarazteko idekiak zirela. Gainera, joan den urtean Huart errektore jauna, Angeluko ikastola eta Kanboko Seaskako egoitzaren bisitatzera etorri zen, eta lekuko prentsaren aitzinean, aitzinamenduak izanen zirela adierazi zuen. Iaz, gela berdin huntan, Herri Urratsen kari, Euskal Hirigune Elkargoko Etchegaray lehendakariak, azterketei buruz ez zela deus aitzinatzen jakinarazi zuen.
Urte bat berantago, konfirmatzen dizuegu ez dela deus aitzinatu. Egiten dugun ohar bakarra: gaitzeko gibelatze bat izan dela. Errana izan zaigu Matematikako azterketa frantsesez pasatu beharko dutela gure alaba-semeek, nahiz eta erakasle euskaldun aski izan euskaraz idatziriko kopien zuzentzeko. Jakinez, 2020 arte, hots Blanquer erreforma iritsi arte, euskaraz egiten zutela arazorik gabe. Bide beretik, duela bi urte terminaleko ikasleek baxoko ahozko handia euskaraz pasatu zuten, euskaldunak ziren erakasleen aitzinean. Aurten ezingo dute euskaraz egin.
Egoera ulertezin eta zentzugabe horren parean, egoeraren desblokeatzeko errektoretzaren mailan eta gure gazteek baxoa beren hizkuntzan pasatu ahal izateko Azterketak Euskaraz kolektiboak urrats desberdinak plantan eman ditu:
• Izan ere, hiru astetan, mila buraso eta euskaltzale baino gehiagok, 15.000 mezu baino gehiago igorri dituzte Hezkunde Nazionaleko zerbitzuei (hala nola Paueko ikuskaritza akademikoari, Pariseko hezkunde nazionalari eta Bordeleko errektoretzari) haien erabakia aldatzeko galdeginez.
• Bi astez, 37 herriko etxek aho batez sustengu mozio baten alde bozkatu dute, oraindik bildu ez diren gaineratekoen zain gira. Bestalde, mozio hori 600 herriko, departamenduko eta eskualdeko hautetsik izenpetu dute momentuz.
• Ipar Euskal Herriko 158 herrietan, 80 auzapezek izenpetu du ere bai, horietan euskal kostako herri nagusiak badira: Bokale, Baiona, Miarritze, Angelu, Donibane Lohitzune, Ziburu, Hendaia…
Lurralde osotik helarazi diren aldarrikapen errepikatu eta anitzen parean, ez dugu gehiago isiltasun mespretxagarririk onartuko. Ondoko lau asteetan, aitzinamenduak lortu behar ditugu, bai ala bai
Departamenduko legebiltzarreko hautetsi guziek gutun bat idatzi dakote errektoreari bere kopia berrikusteko galdetuz. Euskararen erakunde publikoak urratsak egin ditu egoera hobetzeko. Asteartean Bernat Etxepare lizeoko ikasleek petizio bat abiatu dute eta bi egunez 5.000 sustengatzaile bildu dituzte.
Euskal Herrian denak Azterketak Euskaraz pasatzearen alde baldin badira ere, Hezkunde Nazionaleko ministroa eta haren Bordeleko ordezkaria mutu eta kokaturik egoten dira haien posizioan. Asteazkenean errektoreak, bere agenda ofizialaren arabera, bilkura batean parte hartu behar zuen Ziburun. Azkenean, gibelera egin du, entzun dukelakoan buraso batzuk han izanen zirela bere errezebitzeko.
Horregatik, egun, egoera argitu dadin dei bat luzatzen dugu:
• Euskaltzale guziei dinamikan sar ditezen, aldarrikapenak aitzinaraziko dituen ekintzetan engaiatuz.
• Hautetsi guziei, ekarri edo ekarriko duten sustengutik at, dituzten kontaktu guziak balia ditzaten eta tentsio egoera sortzen eta blokatzen dutenei presioa eman dezaten.
• Erakasle guziei, izan euskaldun edo ez, haien hierarkiari jakinaraztera, bat egiten dutela erakasle taldeak abiatu dinamikarekin, euskaraz idatziriko kopiak zuzenduak izan ditezen.
• Azkenik, jendarte guzia gomitatzen dugu, ondoko egunetan antolatuak izanen diren mobilizazioetan parte hartzera. Batez ere, ekainaren 6an Bordeleko errektoretzaren aitzinean iraganen den manifestazio aldarrikatzaile eta zaratatsura etorriz. Halaber, gazteei gure sustengua adierazteko eta errektoretzarengandik euskaraz idatziriko kopiak zuzenduak izanen direla segurtatzeko, autobusak antolatuak izanen dira ekimen horren kari. Gazte, ez hain gazte, buraso, hautetsi, erakasle, anitz izan beharko baikara matematika etsaminetik sei egunetara iraganen den mobilizazio horretan.
Mobilizatzeko ordua jina zauku! Lurralde osotik helarazi diren aldarrikapen errepikatu eta anitzen parean, ez dugu gehiago isiltasun mespretxagarririk onartuko. Ondoko lau asteetan, aitzinamenduak lortu behar ditugu, bai ala bai.
Gure gazteei zor diegu, euskarari zor diogu!
Azterketak Euskaraz kolektiboa
