Open Newswire

Hainbat herrialde indigenentzat sendabelarren inguruko jakintza altxor handia da, baina lanak dituzte ondorengoei transmititzen. Keniako adibide bati buruz aritu gara gaurkoan: Ogiek herrialdeari buruz, sendabelarren inguruko jakintza nola bildu eta helarazi behar den ikusteko adibide ona baitira. Gaurko sendabelarra, berriro ere, txikori-belarra da. Baina oraingoan Japonian sendabelar honek dituen esanahi espiritualak izan ditugu kontuan. Gomendioak ere eman digu zeresana, hirugarren denboraldiko 13. saioan dagoeneko hainbat erabilera aipatu genituen, baina sendabelar oparo honek gehiagorako ere ematen du.

Kalera, frantsesez ez hitz egiteagatik. Halaxe zioen aurrekoan irakurri nuen albiste baten lerroburu deigarriak. Kanadan ez dira txantxetan ibiltzen hizkuntza koofizialen bizikidetzarekin, benetan serio hartzen dute elebitasuna, eta horren adibide esanguratsua da Air Canadak azken asteotan bizi izan duena. Izan ere, konpainiak martxoaren 30ean jakinarazi zuen Michael Rousseau presidente eta kontseilari delegatuak ez duela karguan jarraituko eta ordezkoaren bila ari direla. Antza denez, erabaki horren atzean, herrialdean ofizialak diren hizkuntzen erabilerarekin lotuta piztutako polemikak eta protestak daude, eta agerian geratu da hizkuntzen kudeaketa desegokia enpresen sinesgarritasunari, haien balio estrategikoei eta goi kargudunen etorkizunari zuzenean eragiten dien faktorea dela. Martxoaren 22an, istripu larria gertatu zen New Yorkeko LaGuardia aireportuan: Air Canadaren menpeko konpainia bateko hegazkin batek suhiltzaileen kamioi bat jo zuen lurreratzean eta, horren ondorioz, Montrealetik zetorren hegaldian zihoazen bi pilotuak hil ziren, eta 40 bidaiari baino gehiago zauritu ziren ezbeharrean. Michael Rousseauk hurrengo goizean egin zuen agerraldia, gertatutakoagatik atsekabea adierazteko eta ikerketarekin lankidetzan aritzeko prestutasuna azaltzeko. Hala ere, adierazpen horiek eztabaida piztu zuten, presidenteak ia mezu osoa ingelesez eman baitzuen hiru minutu eta 40 segundoko adierazpen instituzionalean. Frantsesari dagokionez, erabilera sinbolikora mugatu zen: hasierako “bonjour” eta amaierako “merci” hotza, besterik ez. Lanpostuek hizkuntza-erantzukizuna dakarte. Ez da gaitasun osagarri bat, ezta borondate onaren kontu huts bat ere; gobernantza onaren parte da Agerraldiak eragin zuen haserrea berehala zabaldu zen eta agerian utzi zuen hizkuntzak ez direla bigarren mailako kontua lidergo instituzionalean, ezta krisi-uneetan ere. Gainera, aire-konpainia Kanadako Hizkuntza Ofizialen Legearen mende dago, eta, beraz, horrek bere komunikazio publikoetan eta zerbitzuetako jardunean ingelesa eta frantsesa pareko baldintzetan erabiltzea eskatzen dio. Are gehiago, gertakariak dimentsio emozional eta sozial handiagoa hartu zuen jakin zenean hildako pilotuetako bat, eta zauritutako bidaiari batzuk, Quebeceko frankofonoak zirela (Kanadako biztanleen %22k frantsesa du lehen hizkuntza, eta horien %80 baino gehiago Quebecen bizi dira); testuinguru horretan, Rousseauren jokabidea ez zen soilik komunikazio-akats gisa interpretatu. Berehala, Quebeceko Mark Carney lehen ministroak Rousseauren dimisioa eskatu zuen, eta Kanadako Parlamentuko Hizkuntza Ofizialen Batzorde Iraunkorrak azalpenak ematera deitu zuen. Egun batzuk geroago, Rousseauk barkamena eskatu zuen eta onartu zuen frantsesez komunikatzeko behar adinako gaitasunik ez zuela, baina azalpen horrek ez zuen eztabaida itzali. Air Canadaren zuzendaritzak gertatutakoa publikoki deitoratu zuen arren, hasiera batean argi utzi zuen presidenteak karguan jarraituko zuela. Erantzuna berehalakoa izan zen Quebeceko erakundeen aldetik, Parlamentuak Rousseauren dimisioa eskatzeko mozio bat onartu baitzuen aho batez. Eta haserreak ez zuen behera egin, Kanadako Hizkuntza Ofizialen Komisarioaren Bulegoak 2000 kexa baino gehiago jaso zituelarik. Auzia ez zen jada komunikazio akats baten inguruko eztabaida hutsa, baizik eta enpresa handi batek arau eta sentsibilitate esparru komun bat errespetatzeko duen borondateari buruzkoa. Testuinguru horretan ulertu behar da azkenean konpainiak hartu zuen erabakia. Kanadako Gobernuak espresuki azpimarratu zuen Rousseauk kudeaketa teknikoan egindako lana ez zela zalantzan jartzen, baina argitu zuen erakunde handi baten buruan egoteak bestelako betebeharrak ere badakartzala: balioak ordezkatzea, gizarte itunak errespetatzea eta hizkuntzekiko begirunea bermatzea, besteak beste. Mezu horrek adierazi zuen mugarria non zegoen: errendimendu ekonomikoa ez da nahikoa, baldin eta erakundearen zilegitasun sinbolikoa ahultzen bada. Horregatik ezarri zen baldintza argi bat etorkizunerako: zuzendaritza kargu nagusiek elebitasuna bermatzea. Gertakari hau ispilu modura baliatu daiteke gurean, tamalez ez baita salbuespena. Hizkuntzak ez dira bigarren mailako kontua, are gutxiago zerbitzu publikoetan edo gizartean eragin handia duten enpresetan. Alderantziz, hizkuntza-kudeaketak zuzenean eragiten die zerbitzuaren kalitateari, erakundearen sinesgarritasunari eta herritarren konfiantzari. Hizkuntza Eskubideen Behatokiak behin eta berriz azpimarratu duen bezala, hizkuntza-eskubideen urraketek ez dute ondorio sinbolikorik soilik; ondorio praktikoak dituzte, eta herritarren ongizatea eta zerbitzuen eraginkortasuna kolokan jartzen dituzte. Horregatik, ezinbestekoa da galdera deseroso bati aurre egitea hemen ere: zerbitzua benetan herritarrei zuzenduta badago, hizkuntza ez al da zerbitzuaren parte funtsezko bat? Kanadatik datorren mezuak ez du zalantzarako tarterik uzten. Lanpostuek hizkuntza-erantzukizuna dakarte. Ez da gaitasun osagarri bat, ezta borondate onaren kontu huts bat ere; gobernantza onaren parte da. Gurean ikuspegi hori barneratzen hasten garenean, zerbitzu hobeak, erakunde sendoagoak eta sinesgarriagoak eta herritarrekiko harreman zintzoagoak irabaziko ditugu. Rober Gutiérrez

Beste ezer baino lehen, nire elkartasuna, babesa eta enpatia Ekain Perrinorentzat eta bere familiarentzat, eta nire kezka handia taldean jarduten duten eta jarrera supremazistak eta izugarri bortitzak dituzten gazteak egoteagatik. Ekaini entzun nion bere frustrazioa eta haserrea adierazten, 2021eko ekainean gorroto-delitu hori egin zutenei ezarritako bi urteko kartzela zigorrak "ez nahikoak, irrigarriak" direla iritzita. Bizkaiko Probintzia Auzitegiko Lehen Sekzioak "atentatu amorratu" gisa definitu zuen erasoa, "umiliazio eta mespretxu handia" erakutsiz burutua, Ekain "bortizki" jo zuten, "marikoia!" oihu artean... Uf, izugarria! Nire proposamena da ‘matonismoa’ egiten dutenek gizartearen aniztasunak zabaltzen, sakontzen eta defendatzen diharduten gizarte kolektiboetan parte hartzea Salhaketa Araban izan dudan esperientzia pertsonalak, eta Kartzela-Instituzioan espezializatutako kolektiboek espetxe zigorren ondorioei buruz egindako ikerketa-lanek erakusten dutenez, gazte horien kasuan ere, kartzelak are gehiago kirtenduko ditu. Zigor Kodeak, 49. artikuluan, aukera hau jasotzen du: "Komunitatearen aldeko lanak, onura publikoko ordaindu gabeko zereginetan dautza, (...) helburu berrezitzailea dutenak eta lan-merkatuan lehiatu ezin direnak". Nire proposamena da matonismoa egiten dutenek gizartearen aniztasunak zabaltzen, sakontzen eta defendatzen diharduten gizarte kolektiboetan parte hartzea. Parte-hartze horrek enpatiaren praktika eta gure gizartearen errealitate kaleidoskopiko zoragarria ezagutu, ikasi eta sakontzea bultzatu beharko lituzke, maila teorikoan zein praktikoan. Eta goza dezatela. Bego Oleaga Erdoiza

Asteburu bat egunerokotik urrun. Trajinetik. Artista batek eskerrak eman behar ditu trajina izateagatik. Baina artista hau titietaraino dago. Trajinetik. Lehen dena beteta zegoen tokian bidea zabaltzen ari den hutsetik. Prekaritatea ote? Lan hau beti izan da prekarioa. Zahartzen ari gara? Premenopausia al da? Azala aldatzeko ez da inoiz taila aldatu behar izan. Baina orain bai. Espero dut azal hau ona izatea. Denbora galduaren deia ote? Dagoen familiaren oihartzuna ala izan zitekeen familiarena? Nola izan daiteke astuna norberari dedikatzea? Kilo bat berun edo kilo bat luma. Zein heltzen da lehenago lurrera? Bizitza aldatzen ari zait? Gorputzak bizitza aldatzeko eskatzen al dit? Ala nire bizitza aldatu behar dut lehengoak ez didalako balio? Azalaren aldaketa. Asteburu bat egunerokotik urrun. Hemen dator lagunak. Zaratatsuak gara gero. Artzainen bileran gaztak atera ziren. Hirutik bi banatzea pentsatzen ari dira. Eta ez da arazo serioak daudelako. Bestea asko oroitzen da lehengo bizimoduaz. Pixoihalen aurrekoaz. Berari zurrunbiloa gustatzen zitzaion. Igo eta jaitsi. Su-eta-izotz harreman horiek. Dopaminaz leporaino. Bakea aukeratu zuen dopaminaren ordez. Ez dago arazo larririk. Egunerokoa. – Ahal banu, daukadana bezalako zerbaitetara aldatuko nintzateke. Familia-kudeatzaileak dira. Mikro-enpresak bezalakoak diren familiak. Hirurak. Taxilariak, eskolaz kanpoko jardueren koordinatzaileak. Dietak, patologiak, hitzordu medikoak, familiako ospakizunen agenda, urtebetetzeak eta abar. Ez dute den-dena egiten, baina dena gainbegiratzen ez badute, gauzak ez dira egiten. Aulkien artean erori eta galdu egingo ziren gauzak. Ama. Ama! Amaaaaaaa! Batzuek laguntza handiagoa dute beste batzuek baino. Laguntza. Hitz hori. Hori bai, lan egonkorrekin. Prekaritaterik gabe. – Bizimodu benetan kaskarra badaukagu Kilimoloa. – Beno, ur korrontea badugu, eta sabai bat gure buruen gainean. Beti izan ditugu zapatak eta hiru otordu egunean. Ez dut esan nahi esperantzarik gabeko bizitza kaskarrak ditugunik (zure bidaietan ikusi dituzunak bezalakoak). Baina zelako bizimodu kaskarra dugun. Premenopausia al da? Azal aldaketa izango da. Espero dut azal berria ona izatea. Denbora galduaren deia ote? Dagoen familiaren oihartzuna da ala izan zitekeen familiarena? Nola izan daiteke hain astuna norberarengan aritzea? Kilo bat berun edo kilo bat luma. Zein heltzen da lehenago lurrera? Bizitza aldatzen ari zait? Gorputzak bizitza aldatzeko eskatzen al dit? Ala nire bizitza aldatu behar dut lehengoak ez didalako balio? Azalaren aldaketa. Asteburu bat egunerokotik urrun. – Daukadana bezalako zerbaitera aldatu nahi nuke. Vicente "Bixen" Carrasco

172. greba egun igarota Gipuzkoako erresidentzietako langileek Ordiziako eta Zumarragako udaletxeetan itxialdia egin dute asteazkenean eta Zumaia eta Errenterian asteartean, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta patronalaren erantzun faltaren aurrean. Bizi duten prekarietateari aurre egiteko asmoz, soldata duinak eta %100ko kontratuak eskatu dituzte. Ostegunean, langileek elkarretaratzeak egingo dituzte udaletxeen aurrean, 11:15ean, hitzarmenean prekarietatea ezabatzea eskatzeko.

Martuteneko (Donostia) espetxea 2027ko lehen seihilekoan eraisten hastea aurreikusten dute erakundeek, han 400 etxebizitza egiteko.

Javier Lopez de Uralde, Santiago Hermida Diaz, Karmelo Irujo Sanz, Julian Nazar Nuin, Alberto Pio Oyaga, C Barbarin eta Jorge Chocarro Zoko. Zazpi pertsona horiei torturak pairatu izana aitortu die Nafarroako Gobernuak. Horiekin guztira Gobernuak 129 pertsonari aitortu die ofizialki indarkeria politikoaren biktima izatea.  Errekonozimendu eta Erreparazio batzordearen bidez eta Foru Legearen babesarekin ari da bidea egiten.

Glaziarrak eta inguru periglazialak babesteko legea malgutu du Javier Mileiren gobernuak, meatzaritza proiektuak ahalbidetzeko gisan. Herritarren partetik aurkako mugimendua indartuz doa egunez egun.

Jone Bordatok (Hazparne, 1984) urrian eman zuen argitara Erroen Izerdia (Elkar) ipuin liburua eta ostegun honetan aurkeztuko du Azkaineko Bil Tokin, 19:00etan, Azokaroa kari. Ekainaren 6an egingo da Ziburuko Liburu eta Disko Azokaren 7. edizioa, eta horren harira egiten da Azokaroa maiatzean.

The Alaska House of Representatives voted to approve a revised bill to reinstate a pension system for all Alaska public sector employees, following passage by the Senate on Tuesday. The bill now heads to Gov. Mike Dunleavy’s desk for consideration. With just 21 days to go in the second year of the 34th Legislature, the […]

The U.S. Supreme Court has narrowed the Voting Rights Act over the past decade. The law in California was primarily used to help Latinos gain political representation.

Washington’s new law setting stricter eligibility standards for sheriffs was partially blocked in state court on Wednesday, one day before much of it was set to take effect. The preliminary decision from a Thurston County Superior Court judge came in response to a lawsuit four eastern Washington sheriffs filed against the state. The sheriffs argue […]

Arizona Attorney General Kris Mayes says Phoenix can legally prohibit federal agents from using city property to carry out immigration raids because nothing in either state or federal law obligates local officials to help enforce immigration law.  “As a matter of federal law, localities like cities and counties can refuse cooperation with federal immigration enforcement […]

The U.S. Supreme Court’s decision Wednesday that further chips away at the landmark federal Voting Rights Act of 1965 drew sharp condemnation from some Nevada Democratic elected officials. The court’s decision declared a Louisiana congressional map unconstitutional, in a ruling critics warn undermines core tenets of the Voting Rights Act. “Allowing race to play any […]

A bill that would require towing companies to consider the age of a towed vehicle before it’s sold breezed through the CT Senate Wednesday.

據《法蘭克福彙報》和東黑森州新聞網報道：黑森州刑事警察局在多個聯邦州展開搜查行動，打擊一個涉嫌洗錢的犯罪團夥。據稱，該團夥是受中國公民委託行事。

据《法兰克福汇报》和东黑森州新闻网报道：黑森州刑事警察局在多个联邦州展开搜查行动，打击一个涉嫌洗钱的犯罪团伙。据称，该团伙是受中国公民委托行事。

Votebeat is a nonprofit news organization reporting on voting access and election administration across the U.S. Sign up for Votebeat Wisconsin’s free newsletter here.Wisconsin will likely face limited immediate impact at both the legislative and congressional level from the U.S. Supreme Court ruling that narrowed how the Voting Rights Act can be used to challenge political maps. But it may make it easier for people to challenge school district and city council maps in court.The ruling in Louisiana v. Callais raises the bar for voting rights challenges by requiring stronger evidence that race, rather than political considerations, drove how districts were drawn, and making it easier for states to defend maps on non-racial grounds. Dan Lennington, the managing vice president and deputy counsel at the conservative Wisconsin Institute for Law & Liberty, said that the boundaries that could be most easily struck down as a result of the Wednesday ruling are those that were drawn explicitly for racial reasons. Some examples, he said, are the boundaries for Milwaukee city council districts and certain school districts.Race is a common factor in drawing Milwaukee city council districts, though campaigns to add additional majority-minority districts haven’t always succeeded. For example, departing Milwaukee Mayor Tom Barrett in December 2021 vetoed a proposed city council map because it didn’t include a third Latino-majority district, only for Mayor Cavalier Johnson to sign that same map several weeks later.Lennington also pointed to state laws that use race as a factor to determine school district boundaries. One of those laws explicitly mentions “racial composition of the pupils” as a factor for drawing boundaries — a law that he said is now implicated by the Callais decision.“If a plaintiff comes to us and says that they live in a district that’s been racially gerrymandered, we would take a very close look at that case,” he said.Less likely impact on legislative and congressional levelThere likely won’t be much impact in Wisconsin at the congressional district level because there’s just one majority-minority district in the state, UW-Madison political science professor Barry Burden said ahead of the ruling. That district comprises much of Milwaukee and the surrounding suburbs in Milwaukee County. Even if Section 2 of the VRA did not apply, he said, the district would likely stay much the same given the general principle of keeping communities intact. A decision like the one handed down, he said, “would open the door if line drawers wanted to break up that county or city in some way, but I think it would probably be challenged on other grounds,” he said.Challenges to Wisconsin’s congressional maps have often had more to do with partisan than racial line-drawing. Speaking to reporters on Wednesday, Gov. Tony Evers, a Democrat, said he wasn’t surprised by the federal decision but reiterated his call for new congressional maps, which he said unfairly gave Republicans a 6-2 seat advantage in a swing state.But two recent judgments in Wisconsin state courts rejected challenges to the state’s congressional maps on the basis that they constitute an unconstitutional “anti-competitive” gerrymander. Those rulings focused not on race, but on whether courts can take up claims based on partisan advantage. Doug Poland, co-founder of the liberal law firm Law Forward, said this ruling could empower lawmakers to pursue partisan goals while making racial challenges harder to prove.But because of Wisconsin’s demographics — a largely white state, with the most significant minority populations concentrated around the Milwaukee area — the state has run into Section 2 challenges far less often than southern states, he said.“As a practical matter, this decision doesn’t have a big impact on Wisconsin at the moment,” he said. “That could change.”There’s more at play among state legislative districts, Burden said. The state has nine majority-minority legislative districts, where a single minority group makes up over half of the population: seven in the Assembly and two in the Senate. Two other districts — one in each chamber — are minority influence districts, where combined minority populations make up a majority.Democrats in Wisconsin have generally steered clear of breaking up minority districts to avoid violating the VRA, Burden said, but packing minority voters in one district sometimes costs them adjacent districts where they might have been competitive if the minority population was more evenly distributed. For that reason, there’s a history of Republicans supporting majority-minority districts in the state.The issue has been a factor in recent redistricting fights. In March 2022, the Wisconsin Supreme Court initially selected Evers’ legislative maps, which created an additional majority-Black Assembly district. But while Evers argued this addition was necessary to comply with the Voting Rights Act, it drew criticism from both sides of the aisle. A Black Democratic legislator criticized the move as diluting Black voices, while Republicans appealed the maps to the U.S. Supreme Court, which sided with the GOP and ordered the Wisconsin Supreme Court to select a different map.If any of the districts are found to be out of compliance with the U.S. Constitution under the ruling via some additional challenge, Burden said, Wisconsin may draw new districts sooner than later.“I don’t know who that advantages,” he said. “It probably depends who’s drawing the lines.”Lennington also pointed out President Donald Trump’s success with Black and Latino voters relative to past GOP candidates, adding that splitting majority-minority legislative districts wouldn’t necessarily give either party an advantage here.What he did predict, though, is that splitting such districts “might polarize us even more” if they were replaced with districts drawn on partisan as opposed to racial lines.“It just might make the red more red and the blue more blue,” he said.Alexander Shur is a reporter for Votebeat based in Wisconsin. Contact Alexander at ashur@votebeat.org.

El juez Ismael Moreno cita al exasesor de Ábalos y al empresario a comparecer, a petición de la Fiscalía Anticorrupción, por un nuevo presunto delito de tráfico de influencias en la adquisición de las mascarillas de Soluciones de Gestión.